ABD'de Cumhuriyetçi Senatör Bill Cassidy (Louisiana), Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanı Robert F. Kennedy Jr.'ın başkanlık sürecinde verdiği 'çocukluk aşı takvimini değiştirmeyeceğim' sözünü açıkça ihlal ettiğini belirtti. Cassidy, Başkan Donald Trump'ın aşı takvimini değiştirmeye yönelik son başkanlık kararnamesini ABC'nin 'This Week' programında değerlendirirken, Kennedy'nin daha önce kendisine ve diğer senatörlere verdiği güvenceye rağmen bu adımı attığını vurguladı. Senatör, aşıların bilimsel temellere dayanması gerektiğini ve siyasi müdahalenin halk sağlığını tehlikeye atabileceğini ifade etti.
Gelişmenin arka planı
Trump yönetimi, çocukluk aşı takviminde değişiklik yapılmasını öngören bir başkanlık kararnamesi imzaladı. Kararname, aşıların güvenliği ve etkinliği konusunda daha fazla araştırma yapılmasını ve mevcut takvimin gözden geçirilmesini öngörüyor. Ancak bu adım, aşı karşıtı hareketin önde gelen isimlerinden biri olan Kennedy'nin Sağlık Bakanı olarak atanmasının ardından geldi. Kennedy, geçmişte aşıların otizmle bağlantılı olduğu iddialarını dile getirmiş, ancak bu iddialar bilimsel çevrelerce reddedilmişti. Senato onay sürecinde Kennedy, aşı takvimini değiştirmeyeceğine dair güvence vermiş, bu da onayını kolaylaştırmıştı.
Cassidy, programda yaptığı açıklamada, "Kennedy bize açıkça söz verdi. Şimdi bu emirle birlikte bu sözün tutulmadığını görüyoruz. Bu, güven sorunudur. Halk sağlığı politikaları siyasi ajandalara göre değil, bilime göre belirlenmelidir" dedi. Senatör, Kongre'nin bu konudaki denetim yetkisini kullanması gerektiğini de sözlerine ekledi.
Kararname, Amerikan Pediatri Akademisi ve Dünya Sağlık Örgütü gibi kuruluşların da tepkisini çekti. Bu kuruluşlar, mevcut aşı takviminin kanıta dayalı olduğunu ve değişikliklerin ciddi halk sağlığı risklerine yol açabileceğini belirtti. Öte yandan, aşı karşıtı gruplar kararnameyi memnuniyetle karşıladı ve Kennedy'nin attığı adımı destekledi.
Bölgesel veya küresel boyut
ABD'deki aşı politikalarındaki bu değişiklik, küresel sağlık topluluğunda endişe yarattı. Aşıların küresel olarak benimsenmesi, salgın hastalıkların kontrolünde kritik öneme sahip. ABD'nin aşı takviminde yapılacak olası değişiklikler, diğer ülkelerde de benzer tartışmaları tetikleyebilir. Özellikle kızamık, kabakulak ve kızamıkçık (MMR) aşısı gibi yaygın aşıların reddedilmesi, toplum bağışıklığını zayıflatarak salgın riskini artırabilir. Dünya Sağlık Örgütü, aşı karşıtlığını küresel sağlık tehditlerinden biri olarak sınıflandırmış durumda. ABD'nin bu adımı, uluslararası sağlık kuruluşlarıyla iş birliğini de olumsuz etkileyebilir.
Uzmanlar, Trump yönetiminin bu kararnamesinin, aşı konusundaki bilimsel fikir birliğini zayıflatabileceğini ve halkın aşıya olan güvenini azaltabileceğini vurguluyor. Özellikle COVID-19 pandemisi sonrası artan aşı karşıtlığı, bu tür adımların küresel ölçekte yansımaları olabileceğine işaret ediyor. Ayrıca, ABD'nin sağlık politikalarındaki bu değişiklik, diğer ülkelerdeki aşı programlarını da etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin sağlık politikalarını doğrudan etkilemese de küresel sağlık güvenliği açısından önemli bir sinyal oluşturuyor. Türkiye, aşılama konusunda DSÖ ile iş birliği içinde hareket eden ülkelerden biri. ABD'nin aşı takvimindeki olası değişiklikler, özellikle aşı karşıtlığı hareketlerini güçlendirebilir ve Türkiye'de de benzer tartışmalara yol açabilir. Türk sağlık otoritelerinin, bilimsel temelli aşı politikalarını sürdürmesi ve aşı karşıtlığıyla mücadelede etkin adımlar atması büyük önem taşıyor. Ayrıca, bu süreç Türkiye'nin uluslararası sağlık diplomasisinde dengeleyici bir rol oynamasına fırsat verebilir.
