İngiltere'de İşçi Partisi içinde Başbakan Keir Starmer'a yönelik memnuniyetsizlik büyürken, parti liderliğinin değişmesi ihtimali gündeme geldi. Parti kurallarına göre, milletvekillerinin yüzde 20'sinin (yaklaşık 50 milletvekili) gensoru önergesi sunması halinde liderlik yarışı başlatılabiliyor. Bu süreçte en çok adı geçen isim ise Greater Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham. Burnham, 2015 ve 2020 yıllarında parti liderliği için yarışmış, ancak başarılı olamamıştı. Şimdiyse Starmer'ın politikalarından rahatsız olan sol kanadın desteğini arkasına alarak yeniden aday olmaya hazırlanıyor.
Gelişmenin arka planı
Starmer, 2020'de Jeremy Corbyn'in ardından lider seçildiğinde partiyi merkeze çekme sözü vermişti. Ancak Brexit sonrası ekonomik durgunluk, NHS krizi ve göç politikalarındaki başarısızlıklar, partinin anketlerde Muhafazakar Parti'nin gerisinde kalmasına neden oldu. Özellikle İskoçya'da destek kaybı ve Kuzey'deki işçi sınıfı seçmeninin tepkisi, Starmer'ı zor durumda bıraktı. Parti içi muhalefet, Starmer'ın sol kanadı tasfiye ettiğini ve Corbyn dönemindeki üye katılımını baltaladığını savunuyor.
Burnham ise popülist söylemleriyle dikkat çekiyor. 2020'deki liderlik yarışında Starmer karşısında kaybetmesine rağmen, belediye başkanı olarak pandemi yönetimindeki başarısı ve sağlık konularındaki deneyimiyle öne çıkıyor. Burnham'ın adaylığı, partinin sol kanadı ile merkez arasında bir denge kurma çabası olarak görülüyor. Ancak bazı yorumcular, Burnham'ın Brexit referandumunda 'Kal' kampanyasını desteklemesinin, İngiltere'nin kuzeyindeki Brexit yanlısı seçmenler nezdinde sorun yaratabileceğini belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İşçi Partisi'ndeki bu liderlik mücadelesi, yalnızca İngiliz siyasetini değil, Avrupa genelinde sosyal demokrat partilerin geleceğini de etkileyebilir. Almanya'daki SPD, Fransa'daki Sosyalist Parti ve İspanya'daki PSOE gibi partiler de benzer bir kimlik bunalımı yaşıyor. Burnham'ın zaferi, sol popülizmin yükselişine işaret ederken, Starmer'ın kalması durumunda ise merkez solun devamı anlamına gelecek. Ayrıca, Birleşik Krallık'ın AB ile ilişkileri, göç politikası ve NATO'daki rolü gibi konular da lider değişikliğinden etkilenebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki siyasi gelişmeler, Türkiye'nin dış politikasını doğrudan etkilemese de, dolaylı yansımaları olabilir. İşçi Partisi, geleneksel olarak Türkiye'nin AB üyeliğine daha sıcak bakarken, Starmer yönetiminde Ankara'ya eleştirel bir tutum sergilenmişti. Burnham'ın liderliğinde, partinin Türkiye'ye yönelik politikasının daha yapıcı olması beklenebilir. Ayrıca, İngiltere'deki siyasi istikrarsızlık, Türkiye ile ticari ilişkileri kısa vadede etkilemese de, uzun vadede belirsizlik yaratabilir. Türkiye'nin Birleşik Krallık ile Brexit sonrası imzaladığı serbest ticaret anlaşması, her iki ülkenin de lider değişikliklerinden bağımsız olarak devam edecektir.
