Andy Burnham, Makerfield ara seçiminde ezici bir zafer kazanarak İşçi Partisi içindeki muhalefetin fitilini ateşledi. Peki bu zafer, Başbakan Keir Starmer'ın sonu mu? Önümüzdeki kritik günlerde gözler, İşçi Partisi'nin kabine üyeleri, milletvekilleri ve parti delegelerine çevrilmiş durumda. Starmer'ı görevden uzaklaştırmak için ilk adımı kim atacak? Sam Coates'in analizine göre, Burnham'ın zaferi sadece bir ara seçim galibiyeti değil, aynı zamanda parti tabanının Starmer yönetimine duyduğu öfkenin bir yansıması.
Gelişmenin arka planı
Makerfield, geleneksel olarak İşçi Partisi'nin kalesi olarak bilinen bir bölge. Ancak Burnham'ın buradaki zaferi, beklenenin ötesinde bir oy farkıyla geldi. Analistlere göre bu durum, parti içinde Starmer'a yönelik artan memnuniyetsizliğin bir göstergesi. Özellikle sağlık politikaları, Brexit sonrası ekonomik daralma ve sosyal hizmetlerdeki kesintiler, tabanı rahatsız ediyor. Starmer'ın liderliği, son kamuoyu yoklamalarında düşüş gösterirken, Burnham gibi daha popüler isimlerin öne çıkması, parti içi dengeleri değiştirebilir. Milletvekilleri arasında Starmer'ı değiştirme çağrıları giderek yükseliyor; ancak başarılı bir adayın çıkıp çıkmayacağı belirsiz.
İşçi Partisi'nin iç tüzüğüne göre, liderin değiştirilmesi için ya milletvekillerinin yüzde 20'sinin imzası ya da partinin yıllık konferansında alınacak bir karar gerekiyor. Şu an için bu eşiğe ulaşılmış değil, ancak Burnham'ın zaferi, muhalifleri cesaretlendirebilir. Starmer'ın ekibi ise kriz yönetimi moduna geçmiş durumda; liderin yakın çevresi, durumu kontrol altına almak için kulis çalışmaları yürütüyor.
Bölgesel veya küresel boyut
İngiltere'deki bu iç siyasi gelişme, Avrupa genelinde sol partilerin yaşadığı kimlik bunalımını yansıtıyor. Brexit sonrası İngiltere'nin küresel rolü belirsizliğini korurken, İşçi Partisi'nin yaşadığı liderlik krizi, ülkenin dış politikasında da istikrarsızlık yaratabilir. Starmer, Ukrayna'ya destek ve iklim değişikliğiyle mücadele gibi konularda net bir duruş sergilemişti; ancak parti içi çekişmeler bu politikaların devamlılığını tehlikeye atabilir. Öte yandan, Burnham'ın merkez sol söylemi, daha geniş bir seçmen kitlesine ulaşma potansiyeli taşıyor. İngiltere'nin AB ile ilişkileri, özellikle ticaret anlaşmaları ve güvenlik işbirliği, bu liderlik değişiminden etkilenebilir. Starmer'ın gidişi, İşçi Partisi'ni daha popülist veya daha merkezci bir çizgiye taşıyabilir; bu da ülkenin dış politikasında yeni yönelimlere yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye ile İngiltere arasındaki ilişkiler, ticaret, savunma ve göç gibi alanlarda yoğunlaşmış durumda. Brexit sonrası imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması ve savunma işbirliği anlaşmaları, iki ülke arasındaki bağları güçlendirmişti. Ancak İngiltere'deki siyasi istikrarsızlık, bu ilişkileri doğrudan etkilemese de, dolaylı olarak gündemi yavaşlatabilir. Özellikle Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde İngiltere'nin rolü azalmış olsa da, küresel bir aktör olarak İngiltere'nin pozisyonu önemli. İşçi Partisi'nin Türkiye'ye yönelik tutumu genellikle eleştirel olmuştur; yeni bir lider, insan hakları, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz gibi konularda farklı bir yaklaşım getirebilir. Kısacası, Starmer'ın gidişi Türkiye için doğrudan bir risk oluşturmasa da, Batı ittifakında İngiltere'nin duruşunu takip etmek önemli.
