İngiltere'de İşçi Partisi'nin eski bakanlarından Andy Burnham, 15 Mart Cuma günü yapılan kritik bir ara seçimde ezici bir zafer elde ederek parlamentoya geri döndü. Bu sonuç, Başbakan Keir Starmer'a yönelik beklenen liderlik mücadelesinin önünü açtı. Burnham, Manchester bölgesindeki Stretford ve Urmston seçim bölgesinde oyların yüzde 58'ini alarak rakibine açık ara fark attı. Seçim, İşçi Partisi içindeki huzursuzluğun ve Starmer'ın popülaritesindeki düşüşün bir yansıması olarak görülüyor.
Gelişmenin arka planı
Andy Burnham, 2001-2010 yılları arasında İşçi Partisi hükümetlerinde çeşitli bakanlık görevlerinde bulunmuş, 2010-2015 arasında ise parti liderliği için aday olmuştu. 2017'den bu yana Büyük Manchester Belediye Başkanı olarak görev yapan Burnham, merkez sol politikaları ve popülist söylemleriyle tanınıyor. Son aylarda Başbakan Starmer'ın ekonomik kriz, sağlık sistemi sorunları ve göç politikalarına yönelik eleştirileriyle öne çıktı. Ara seçimin galibi olarak Burnham, parlamentoda bir sandalye kazanarak liderlik yarışına resmen katılabilecek.
Starmer, 2020'de İşçi Partisi lideri seçildikten sonra partiyi merkeze taşımayı hedeflemiş, ancak bu politika değişikliği tabanın bir kısmında rahatsızlık yaratmıştı. Özellikle sol kanat, Starmer'ın Brexit, kamu harcamaları ve iklim politikalarında taviz verdiğini düşünüyor. Burnham'ın zaferi, bu rahatsızlığın bir dışavurumu olarak yorumlanıyor. Parti içi anketler, Starmer'ın onay oranlarının yüzde 30'un altına düştüğünü gösteriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
İngiltere'deki bu siyasi gelişme, Avrupa ve Batı dünyasında artan popülizm dalgasıyla paralellik gösteriyor. Starmer'ın zor durumu, ABD'de Biden, Fransa'da Macron gibi merkez liderlerin benzer baskılarla karşı karşıya olduğu bir döneme denk geliyor. Burnham'ın yükselişi, İngiltere'nin Avrupa Birliği ile ilişkilerinde daha ılımlı bir Brexit politikasına dönüş sinyali verebilir. Ayrıca, İskoçya ve Galler'deki ayrılıkçı hareketlerin güçlendiği bir ortamda, İşçi Partisi içindeki bu mücadele Birleşik Krallık'ın siyasi istikrarını etkileyebilir.
Küresel ölçekte, İngiltere'nin Ukrayna'ya desteği, Çin ile ilişkileri ve iklim değişikliği politikaları gibi konularda alacağı yeni bir yön, Burnham'ın liderliğinde değişebilir. Burnham, kamu yatırımlarını artırma ve gelir eşitsizliğiyle mücadele vaatleriyle öne çıkıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere'deki bu siyasi belirsizlik, Türkiye-İngiltere ilişkilerinde kısa vadede bir değişiklik yaratmasa da, uzun vadede olası bir Burnham liderliğinde Ankara'nın dikkat etmesi gereken noktalar var. Burnham, Brexit sonrası ticaret anlaşmaları konusunda daha eleştirel bir tutum alabilir. Ayrıca, göç ve güvenlik politikalarında AB ile uyum arayışı, Türkiye'nin vize serbestisi veya Gümrük Birliği güncellemesi gibi konulardaki beklentilerini etkileyebilir. Yine de, İngiltere'nin dış politikası genellikle parti içi dengelerden bağımsız olarak şekillendiği için doğrudan bir etki beklenmiyor.
