İngiltere'nin yeni Başbakanı Andy Burnham, ABD Başkanı Donald Trump ile Beyaz Saray'da yaptığı ilk yüz yüze görüşmeyi büyük ölçüde hasarsız atlattı. Yaklaşık bir saat süren görüşmede taraflar, ticaret ve güvenlik konularında işbirliği mesajları verirken, iki ülke arasındaki anlaşmazlıkların önceki Başbakan Keir Starmer dönemine kıyasla daha görünür hale geldiği belirtiliyor. Burnham, göreve gelmesinin ardından ilk büyük diplomatik sınavını verdi.
Görüşmenin Arka Planı ve İçeriği
Başbakan Burnham, Trump ile görüşmesinde İngiltere'nin ABD ile olan "özel ilişkisini" yeniden teyit etti. Görüşmede, iki ülke arasındaki ticaret anlaşmasının güncellenmesi, NATO çerçevesinde savunma harcamaları ve Kuzey İrlanda Protokolü gibi konular ele alındı. Burnham'ın, Trump'a İngiltere'nin savunma harcamalarını artırma taahhüdünü yinelediği ve ABD'nin çelik ve alüminyum tarifelerinde İngiltere'ye muafiyet tanımasını istediği öğrenildi.
Ancak görüşme sonrası yapılan açıklamalarda, tarafların bazı konularda farklı düşündüğü ortaya çıktı. Özellikle Trump'ın, İngiltere'nin dijital hizmet vergisi ve Kuzey İrlanda Protokolü'ne yönelik tutumu konusundaki memnuniyetsizliği, Burnham'ın ise ABD'nin iklim politikalarından geri adım atmasını eleştirmesi dikkat çekti. İngiliz basını, bu farklılıkların Starmer döneminde daha düşük tonda dile getirildiğini hatırlattı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Burnham'ın Trump ile ilk görüşmesi, İngiltere'nin Brexit sonrası dış politikasında denge arayışının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. ABD ile ilişkileri güçlü tutmak isteyen Londra, aynı zamanda Avrupa Birliği ile savunma ve ticaret alanında işbirliğini derinleştirme çabasında. Görüşme, Washington'un Avrupa'ya yönelik tutumunda bir yumuşama sinyali vermediğini gösteriyor.
Trump yönetiminin, NATO müttefiklerinden savunma harcamalarını GSYİH'nın %2'sinin üzerine çıkarmalarını istemesi, İngiltere dahil birçok Avrupa ülkesini zorluyor. Burnham, bu baskıya rağmen İngiltere'nin savunma bütçesini artırma sözü verdi ancak zaman çizelgesi konusunda belirsizlik sürüyor. Görüşmede ayrıca, İngiltere'nin ABD ile ortak askeri tatbikatlarını sürdüreceği ve istihbarat paylaşımının devam edeceği teyit edildi.
Uzmanlar, Burnham'ın Trump ile kişisel ilişkisini henüz kurma aşamasında olduğunu, bu nedenle görüşmenin "ilk sınav" olarak nitelendirildiğini belirtiyor. İngiltere'nin ABD ile ticaret anlaşması müzakerelerinde somut ilerleme kaydedilememesi, Burnham hükümeti için ilerleyen aylarda bir başarısızlık olarak yansıyabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
İngiltere-ABD ilişkilerindeki bu görüşme, Türkiye açısından dolaylı ancak önemli sonuçlar doğurabilir. Türkiye, ABD ile inişli çıkışlı bir ilişki sürdürürken, İngiltere'nin Washington nezdindeki konumu ve Avrupa içindeki denge politikası, Ankara'nın Batı ile ilişkilerinde bir referans noktası olabilir. Özellikle savunma sanayii işbirliği ve ticaret anlaşmaları bağlamında, İngiltere'nin ABD'den aldığı tavizler veya yaşadığı zorluklar, Türkiye'nin kendi müzakerelerinde fikir verebilir. Ayrıca, Brexit sonrası İngiltere'nin AB ile yakınlaşma çabası, Türkiye'nin AB üyelik sürecine dolaylı etki edebilir.
