İngiltere'nin bir sonraki başbakanı olmasına kesin gözüyle bakılan İşçi Partisi lideri Andy Burnham, başbakanlık yarışındaki ilk büyük konuşmasını Manchester'da yapacak. Konuşmada, ekonomik vizyonunun yanı sıra ülkenin farklı bölgelerine daha fazla yetki devri sözü vermesi bekleniyor. Burnham'ın, merkezi hükümetin gücünü azaltarak bölgesel yönetimleri güçlendirecek bir 'Yeni Yerleşim Anlaşması' önereceği ifade ediliyor.
Arka plan: Yetki devri sözü ve ekonomik vizyon
Burnham, uzun süredir Londra merkezli siyaseti eleştiriyor ve ülkenin kuzeyi ile güneyi arasındaki uçurumun kapatılması gerektiğini savunuyor. Konuşmasında, Greater Manchester'ın ulaşım, sağlık ve eğitim alanlarında daha fazla özerklik kazanması için somut adımlar atılacağını duyurması planlanıyor. Ayrıca, İngiltere'nin diğer bölgelerine de benzer yetkiler verileceği belirtiliyor. Ekonomik vizyon kısmında ise Burnham'ın, artan enflasyon ve yaşam maliyeti krizine karşı bir dizi önlem paketi açıklaması bekleniyor. Bu paketin içinde, düşük gelirli ailelere yönelik vergi indirimleri ve enerji faturalarına sübvansiyonlar yer alabilir.
Burnham'ın bu hamlesi, parti içinde ve kamuoyunda geniş yankı uyandırmış durumda. Özellikle İskoçya ve Galler'deki ayrılıkçı hareketlerin güç kazandığı bir dönemde, daha fazla yetki devrinin Birleşik Krallık'ın bütünlüğünü korumaya yardımcı olacağı düşünülüyor. Ancak bazı eleştirmenler, bu politikanın ülkeyi daha da bölebileceği uyarısında bulunuyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Yetki devri politikası, sadece İngiltere içinde değil, Avrupa genelinde de yakından takip ediliyor. Avrupa Birliği'nin bazı üyeleri, Katalonya ve Bask gibi bölgelerde benzer tartışmalar yaşanırken, Birleşik Krallık'ın ‘birleşik ancak daha yetkili bölgeler’ modeli bir örnek teşkil edebilir. Küresel ölçekte ise, merkezi hükümetlerin yetki devri konusundaki tutumları, uluslararası ilişkilerde istikrar veya çatışma riskini etkiliyor. Burnham'ın önerdiği model, başarılı olması halinde, dünyadaki diğer federal veya yarı federal yapılara ilham verebilir.
Öte yandan, Burnham'ın başbakanlık yarışındaki en güçlü rakibi Başbakan Rishi Sunak, merkezi hükümetin otoritesini koruma eğiliminde. Sunak'ın ekibi, yetki devrinin ülkeyi yönetilemez hale getireceğini savunuyor. Ancak anketler, Burnham'ın popülaritesinin giderek arttığını ve bu konuşmanın oy oranlarını daha da yükseltebileceğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Burnham'ın yetki devri politikası, Türkiye'nin uzun süredir tartıştığı yerelleşme ve bölgesel kalkınma konularına ışık tutuyor. Türkiye'de de benzer şekilde, bölgeler arası gelişmişlik farkları ve yerel yönetimlerin güçlendirilmesi sıkça gündeme geliyor. İngiltere'deki bu gelişme, Türk siyasetine merkezi hükümet ile yerel yönetimler arasındaki dengeyi yeniden düşünme fırsatı sunabilir. Ayrıca, Burnham'ın başbakan olması halinde Türkiye-İngiltere ilişkilerinde ticaret ve yatırım alanlarında yeni bir sayfa açılabilir, zira Burnham'ın küresel ticaret anlaşmalarına daha esnek yaklaştığı biliniyor.
