Londra — İngiltere Savunma Bakanı Burnham, Almanya'nın Küresel Savaş Hava Programı'na (GCAP) katılımına kapılarının açık olduğunu sinyalini verdi. Bu açıklama, Almanya'nın Fransa ile yürüttüğü Geleceğin Savaş Hava Sistemi (FCAS) projesinin bu yılın başlarında çökmesinin ardından geldi. Burnham, "Almanya'nın GCAP'e ilgisi olması halinde bunu memnuniyetle karşılarız" diyerek, programın ortakları İtalya ve Japonya ile istişare içinde olduklarını belirtti. Almanya'nın yeni nesil savaş uçağı ihtiyacı, FCAS'ın başarısızlığı sonrası aciliyet kazandı.
GCAP ve FCAS: Avrupa'nın Savaş Uçağı Yarışı
GCAP, İngiltere, İtalya ve Japonya'nın 2035'e kadar altıncı nesil bir savaş uçağı geliştirmeyi hedefleyen ortak projesidir. Program, tempest uçağı etrafında şekilleniyor ve sensör füzyonu, yapay zeka destekli karar sistemleri, yönlendirilmiş enerji silahları gibi ileri teknolojileri içerecek. FCAS ise Almanya, Fransa ve İspanya'nın ortaklığında yürütülüyordu ancak çalışma paylaşımı, maliyet dağılımı ve ihracat kısıtlamaları konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle çöktü. Almanya, FCAS'tan ayrılmasının ardından ya kendi ulusal programını başlatacak ya da mevcut bir programa katılacak. GCAP, bu noktada en güçlü aday olarak öne çıkıyor.
Burnham'ın açıklamaları, İngiltere'nin Avrupa savunma işbirliğinde daha esnek bir tutum sergilemeye başladığını gösteriyor. Brexit sonrası dönemde İngiltere, savunma sanayii işbirliklerini güçlendirerek Avrupa'daki etkisini korumaya çalışıyor. Almanya'nın katılımı, programın mali yükünü paylaşmanın yanı sıra teknolojik katkı ve pazar erişimi açısından da faydalı olacak. Ancak Almanya'nın katılımı, ihracat kontrol rejimleri ve hassas teknoloji paylaşımı konusunda yeni müzakereleri gerektirebilir.
Almanya'nın İkilemi ve Avrupa Savunma Sanayii
Almanya, FCAS'ın çöküşüyle zor bir durumda. Ülkenin Hava Kuvvetleri, 2040'lardan itibaren hizmet dışı kalacak Tornado ve Eurofighter filosunun yerini alacak bir uçağa ihtiyaç duyuyor. FCAS'tan beklenen çözüm gelmeyince, Berlin yönetimi alternatif arayışlara yöneldi. Alman hükümeti, bir yandan ABD yapımı F-35'leri satın alarak kısa vadeli ihtiyacı karşılarken, diğer yandan uzun vadeli yerli ve Avrupa çözümleri üzerinde çalışıyor. GCAP'e katılım, Almanya için hem maliyet etkin bir yol hem de Avrupa savunma sanayiinde liderlik iddiasını sürdürme imkanı sunabilir. Ancak Fransa ile yaşanan deneyim, Almanya'nın yeni ortaklıklarda daha temkinli davranmasına neden olabilir.
Öte yandan, GCAP'in mevcut ortakları İtalya ve Japonya'nın Almanya'nın katılımına nasıl yaklaşacağı belirsiz. İtalya, Avrupa içinde daha fazla işbirliğine sıcak bakabilir; Japonya ise programın Asya-Pasifik odaklı yapısını korumak isteyebilir. Ayrıca, Almanya'nın katılımı halinde proje yönetimi ve karar alma süreçlerinin yeniden yapılandırılması gerekebilir. İngiltere'nin tutumu ise şimdilik olumlu; Burnham, "kapımız açık" mesajıyla Almanya'yı cesaretlendirmeye çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, kendi yerli savaş uçağı KAAN'ı geliştirirken Avrupa'daki bu gelişmeleri yakından takip ediyor. Almanya'nın GCAP'e katılması, Avrupa savunma sanayiinde yeni bir dengenin oluşmasına yol açabilir. Türkiye'nin KAAN projesi, gelecekte potansiyel bir ihracat rakibiyle karşılaşabilir. Ayrıca, Avrupa'nın altıncı nesil uçak çabaları, NATO içindeki teknoloji uçurumunu derinleştirebilir. Türkiye, savunma sanayiindeki bağımsızlığını koruyarak benzer işbirliklerine açık olmalı; ancak Avrupa'daki bu tür projelerde yer almak, Türkiye'nin Batı ile savunma ilişkilerini güçlendirebilir. Yine de, Türkiye'nin öncelikli hedefi kendi yerli programını başarıyla tamamlamak olacaktır.
