Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği ile serbest dolaşım konusunu yeniden değerlendirmesi gerektiğini söyledi. Bu çağrı, iktidardaki İşçi Partisi içinde karışık tepkilere yol açtı. Kabine'den Angela Rayner, Başbakan Keir Starmer'ın 'dürüst tartışma' çağrısını desteklerken, Brexit yanlısı seçim bölgelerini temsil eden milletvekillerinin daha temkinli davranması bekleniyor.
Gelişmenin arka planı
Andy Burnham, uzun süredir İşçi Partisi'nin önde gelen isimlerinden biri ve şu anda Büyük Manchester Belediye Başkanı olarak görev yapıyor. Burnham, Brexit sonrası dönemde AB ile ilişkilerin yeniden şekillendirilmesi gerektiğini savunuyor. Özellikle gençlerin AB ülkelerinde eğitim ve çalışma fırsatlarına erişiminin kısıtlanmasını eleştiriyor. Burnham, serbest dolaşımın yeniden tesis edilmesinin ekonomik ve kültürel faydalar sağlayacağını belirtiyor.
Başbakan Keir Starmer ise Brexit konusunda temkinli bir çizgi izliyor. Starmer, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, "Brexit'i yeniden tartışmaya açmayacağız" demişti. Ancak kabineden Angela Rayner'ın Burnham'ın çağrısına destek vermesi, parti içinde farklı görüşlerin olduğunu gösteriyor. Rayner, "dürüst bir tartışma" yapılması gerektiğini söyledi.
İşçi Partisi, 2024 genel seçimlerinde büyük bir zafer kazanarak iktidara geldi. Ancak parti içinde Brexit konusunda derin görüş ayrılıkları bulunuyor. Özellikle kuzeydeki sanayi bölgelerinde Brexit'e destek yüksek. Bu bölgelerden seçilen milletvekilleri, serbest dolaşımın yeniden gündeme gelmesinin seçmen nezdinde olumsuz karşılanacağından endişe ediyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Birleşik Krallık'ın AB ile ilişkileri, Brexit sonrası dönemde inişli çıkışlı bir seyir izledi. Ticaret anlaşması, Kuzey İrlanda protokolü ve balıkçılık gibi konularda yaşanan sorunlar, ilişkileri zorladı. Serbest dolaşımın yeniden tesisi, AB ile daha yakın işbirliği anlamına gelecektir. Ancak bu, siyasi olarak hassas bir konu.
Avrupa Birliği yetkilileri, Birleşik Krallık'ın geri dönüşü konusunda istekli görünmüyor. AB, Brexit sonrası düzenlemelerin kalıcı olduğunu ve ilişkilerin mevcut çerçevede yürütülmesi gerektiğini savunuyor. Yine de ekonomik işbirliğinin güçlendirilmesi her iki tarafın da yararına olabilir.
Burnham'ın çağrısı, İngiltere'de Brexit sonrası pişmanlık tartışmalarını yeniden alevlendirebilir. Son anketler, halkın önemli bir bölümünün Brexit kararından memnun olmadığını gösteriyor. Ancak siyasi liderler, bu konuyu gündeme getirmekten kaçınıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Birleşik Krallık'ın AB ile serbest dolaşımı yeniden tartışması, Türkiye'yi doğrudan etkilemez; ancak dolaylı sonuçları olabilir. Türkiye, AB üyeliği sürecinde serbest dolaşım hakkı gibi konularda müzakere yürütüyor. İngiltere'nin bu konuyu yeniden açması, AB'nin dış ilişkilerinde esneklik gösterebileceği sinyalini verebilir. Ayrıca, İngiltere ile Türkiye arasındaki ticaret ve turizm ilişkileri, olası bir serbest dolaşım düzenlemesinden etkilenebilir. Türk vatandaşları için vize kolaylığı gibi konularda İngiltere'nin tutumu değişebilir. Ancak kısa vadede somut bir etki beklenmiyor.
