İngiltere'de Büyük Manchester Belediye Başkanı Andy Burnham, Başbakan Yardımcısı Angela Rayner'ın Manchester'daki ofisini "10 Numara Kuzey" (Number 10 North) olarak yeniden yapılandırmayı ve bu ofise ekonomik strateji konusunda daha geniş yetkiler vermeyi planlıyor. Bu girişim, Londra merkezli yönetim anlayışına alternatif olarak bölgesel kalkınmayı hızlandırmayı ve Birleşik Krallık'ın kuzeyindeki ekonomik dengesizlikleri gidermeyi hedefliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Burnham'ın bu planı, uzun süredir İşçi Partisi içinde tartışılan bir fikir olan merkezi hükümetin bölgelere daha fazla yetki devretmesi konseptine dayanıyor. Şu anda Başbakan Yardımcısı sıfatıyla Angela Rayner, Manchester'da bir ofise sahip ancak burası sınırlı yetkilerle çalışıyor. Burnham, bu ofisin genişletilerek "10 Numara Kuzey" adı altında doğrudan Başbakanlık ofisine bağlı ve ekonomik planlama, yatırım, ulaşım ve altyapı gibi konularda karar alma yetkisine sahip bir merkez haline getirilmesini öneriyor.
Plan kapsamında, bölgesel kalkınma fonlarının dağıtımı, Kuzey-Güney arasındaki ekonomik uçurumun kapatılması ve HS2 gibi büyük altyapı projelerinin bölgeye getireceği faydaların artırılması hedefleniyor. Burnham, bu hamlenin sadece sembolik olmadığını, gerçek bir yetki devri anlamına geldiğini vurguluyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Birleşik Krallık'ta bölgesel eşitsizlik, Brexit sonrası dönemde daha da belirgin hale geldi. Londra ve Güneydoğu, ülkenin ekonomik üretiminin büyük kısmını oluştururken, kuzey bölgeleri daha düşük verimlilik ve yatırım seviyeleriyle mücadele ediyor. Burnham'ın planı, bu dengesizliği gidermeye yönelik önemli bir adım olarak görülüyor. Benzer girişimler, örneğin Batı Midlands'da kurulan bölgesel kalkınma ajansları, sınırlı başarı elde etmişti. Ancak "10 Numara Kuzey" fikri, hükümetin doğrudan Londra dışında bir yönetim merkezi kurmasıyla daha radikal bir yaklaşım sunuyor.
Küresel ölçekte, merkeziyetçilikten yerelleşmeye doğru bir eğilim var; Fransa, Almanya ve ABD gibi ülkelerde bölgesel yönetimlere daha fazla yetki devri yapılıyor. İngiltere'nin bu trende uyum sağlaması, özellikle İskoçya ve Galler'deki ayrılıkçı hareketlerin gölgesinde, birlik içinde bölgesel kalkınmayı teşvik etmek açısından kritik.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin de benzer bölgesel dengesizlik sorunları yaşadığı bir dönemde önemli bir örnek teşkil ediyor. Türkiye'de İstanbul ve Marmara Bölgesi'nin ekonomik ağırlığına karşılık, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri daha düşük kalkınma seviyelerine sahip. İngiltere'nin "10 Numara Kuzey" planı, bölgesel yönetimlere yetki ve kaynak aktarımının ekonomik eşitsizlikleri gidermedeki potansiyelini gösteriyor. Türkiye'deki bölgesel kalkınma ajansları ve büyükşehir belediyelerinin yetkilerinin artırılması yönündeki tartışmalara ışık tutabilir. Ayrıca, AB ile ilişkilerde bölgesel politika uyumu açısından da referans alınabilir.
