ABD merkezli yarı iletken devi Broadcom'un, yapay zeka çiplerine olan talebin yavaşlaması endişeleriyle açıkladığı satış ve yapay zeka çip gelir tahmini, Wall Street analistlerinin beklentilerinin altında kaldı. Şirketin hisseleri, beklentileri karşılayamayan mali görünüm nedeniyle piyasa öncesi işlemlerde yüzde 17 oranında değer kaybetti. Bu durum, teknoloji sektöründe yapay zeka yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin soru işaretlerini artırırken, küresel çip piyasasında dalgalanmalara yol açtı.
Gelişmenin arka planı
Broadcom, 2024 mali yılının ilk çeyreği için satış tahminini yaklaşık 14,6 milyar dolar olarak açıkladı. Bu rakam, FactSet verilerine göre analistlerin 14,8 milyar dolarlık ortalama beklentisinin altında kaldı. Şirket ayrıca, yapay zeka ile ilgili çip satışlarının bu yıl 7,5 milyar dolar civarında gerçekleşeceğini öngördü; oysa Wall Street, bu rakamın 8 milyar doların üzerinde olmasını bekliyordu. Broadcom CEO'su Hock Tan, yapay zeka dışındaki alanlardaki talebin zayıf seyrettiğini belirterek, şirketin büyüme hızının bu çeyrekte yavaşlayacağını ifade etti.
Broadcom'un özel yapım çipler (ASIC) alanındaki güçlü konumu, Google ve Meta gibi büyük teknoloji şirketlerine yapay zeka iş yükleri için özelleştirilmiş çipler sağlamasına dayanıyor. Ancak son dönemde bu müşterilerin kendi çiplerini geliştirme çabaları ve genel yarı iletken pazarındaki arz fazlası, Broadcom'un büyüme potansiyelini sınırlıyor. Ayrıca, şirketin yazılım bölümü VMware'in entegrasyon süreci de maliyetleri artırıyor.
Analistler, Broadcom'un yapay zeka gelirlerinin yavaşlamasının, sektör genelinde yapay zeka yatırımlarının zirveye ulaştığına işaret edebileceği yorumunu yapıyor. Özellikle Nvidia'nın da benzer bir yavaşlama sinyali vermesi, yapay zeka çip pazarının olgunlaşma aşamasına girdiğini düşündürüyor. Ancak Broadcom'un uzun vadeli sözleşmeleri ve çeşitlendirilmiş ürün portföyü, şirketin dalgalanmalara karşı dayanıklılığını koruyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Broadcom'un zayıf görünümü, küresel çip piyasasında domino etkisi yarattı. Asya borsalarında yarı iletken hisseleri, özellikle Tayvan'ın TSMC ve Güney Kore'nin Samsung Electronics gibi devleri, değer kaybetti. Japonya'nın çip ekipmanı üreticileri Tokyo Electron ve Advantest de satış baskısı altında kaldı. Bu durum, yapay zeka odaklı çip talebinin Asya ekonomileri için ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
ABD'de ise teknoloji endeksleri, Broadcom'un haberiyle birlikte geriledi. Nasdaq Bileşik Endeksi, yapay zeka hisselerindeki satışlarla yüzde 1,5 düştü. Bu, yatırımcıların yapay zeka balonu endişelerini yeniden canlandırdı. Öte yandan, Avrupa'da ASML ve Infineon gibi çip şirketleri de benzer bir düşüş yaşadı. Küresel çip pazarının 2024'te yüzde 13 büyümesi beklenirken, Broadcom'un uyarısı bu büyümenin yapay zeka dışı segmentlerde yavaşlayabileceğini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Broadcom'un zayıf görünümü, Türkiye'nin teknoloji ve savunma sanayii ihracat hedefleri açısından dolaylı bir risk oluşturuyor. Türkiye, yarı iletken tedarikinde büyük ölçüde ithalata bağımlı; özellikle savunma projelerinde kullanılan çiplerin tedarik zincirindeki daralma, projelerin maliyet ve zamanlamasını etkileyebilir. Ayrıca, küresel yapay zeka yatırımlarındaki yavaşlama, Türk teknoloji girişimlerinin yurt dışı finansman bulma imkânlarını kısıtlayabilir. Ancak Türkiye'nin yapay zeka alanındaki yatırımları henüz erken aşamada olduğu için, Broadcom'un uyarısı doğrudan bir darbe niteliği taşımıyor. Türk şirketleri, çip tedarikinde alternatif kaynaklara yönelerek ve yerli üretim kapasitesini artırarak bu tür küresel şoklara karşı kırılganlığını azaltabilir.
