ABD merkezli yarı iletken devi Broadcom'un (AVGO) hisseleri, son çeyrek finansal sonuçlarının açıklanmasının ardından düşüşe geçti. Şirketin yapay zeka (AI) çipi segmenti yıllık bazda yüzde 150'nin üzerinde büyüme kaydetmesine rağmen, hisse başına kâr ve toplam gelir rakamları, Wall Street analistlerinin 'aşırı iyimser' olarak tanımladığı beklentilerin altında kaldı. Hisse senedi, son altı ayda yüzde 80'in üzerinde değer kazanmıştı ve bu yükselişin ardından gelen kâr satışları, yatırımcıların 'daha fazlasını' istediğini gösteriyor.
Gelişmenin arka planı
Broadcom'un mali yılının dördüncü çeyreğinde (Ağustos-Ekim) toplam gelir 14,05 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu, yıllık bazda yüzde 51'lik bir artışa işaret etse de, piyasanın 14,1-14,2 milyar dolar civarındaki beklentisinin hafif altında kaldı. AI ile ilgili çip satışları ise 5,1 milyar dolara ulaşarak önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 157 arttı. Şirketin CEO'su Hock Tan, yapay zeka altyapısına yönelik talebin önümüzdeki iki yıl boyunca güçlü kalacağını ancak arz kısıtlamaları ve jeopolitik belirsizliklerin büyümeyi sınırlayabileceğini belirtti. Tan ayrıca, özel çip (ASIC) tasarımı alanındaki siparişlerin mevcut kapasitenin üzerinde olduğunu ve üretimi artırmak için TSMC ile iş birliğini derinleştirdiklerini açıkladı. Yatırımcılar, özellikle Broadcom'un yazılım segmentindeki (VMware satın alması sonrası) marj daralmasından endişe duyuyor. Şirketin yazılım gelirleri 4,2 milyar dolar ile yüzde 8 artarken, işletme marjı yüzde 42'den yüzde 37'ye geriledi. Bu durum, Broadcom'un AI dışındaki iş kollarının kârlılığının baskı altında olduğunu gösteriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Broadcom'un performansı, küresel yarı iletken piyasasındaki 'çifte vites' gerçeğini yansıtıyor: Bir yanda AI çiplerine olan doyumsuz talep, diğer yanda geleneksel veri merkezi ve telekom ekipmanı pazarındaki durgunluk. Broadcom, NVIDIA'nın aksine daha çok özel çip (ASIC) ve ağ bağlantı çözümleriyle öne çıkıyor. Bulut sağlayıcılarının (Google, Meta, Microsoft) kendi çiplerini geliştirme çabaları, Broadcom'un bu alandaki büyüme potansiyelini destekliyor ancak aynı zamanda rekabeti de artırıyor. Özellikle Çin'in yarı iletken sektörüne yönelik ABD yaptırımları, Broadcom'un Huawei gibi müşterilere satışlarını sınırlandırıyor. Avrupa Birliği'nin Çip Yasası ile yerel üretimi teşvik etmesi ise Broadcom için yeni bir pazar fırsatı yaratıyor. Şirket, Almanya'daki Dresden fabrikasında AI çipleri üretmek için ortaklık arayışında. Öte yandan, ABD-Çin ticaret savaşının derinleşmesi, Broadcom'un tedarik zincirini çeşitlendirmesini zorunlu kılıyor. Şirket, Malezya ve Vietnam'da yeni paketleme tesisleri kurarak bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Broadcom'daki bu gelişme, Türkiye'nin yapay zeka altyapısı ve teknoloji bağımsızlığı hedefleri açısından dolaylı ama önemli sinyaller taşıyor. Türkiye'nin son dönemde yerli çip geliştirme projelerine (CHIPMER gibi) verdiği önem ve savunma sanayiinde ASIC tabanlı çözümlere yönelmesi, Broadcom gibi küresel oyuncuların tedarik politikalarındaki değişikliklerden etkilenebilir. Küresel çip arzındaki daralma ve fiyat artışları, Türkiye'nin ithal ettiği yarı iletken maliyetlerini yukarı çekebilir. Ayrıca, ABD'nin Çin'e yönelik yaptırımları, Türkiye üzerinden olası bir çip ticareti rotasını gündeme getirebilir. Bu durum, Türkiye'nin teknoloji diplomasisinde denge politikasını sürdürmesini gerektiriyor.
