Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair, ülkesinin Avrupa Birliği'ne (AB) dönüşünün yalnızca bir zaman meselesi olduğunu öne sürdü. Blair'e göre Britanya halkının Brexit sonrası tercih edebileceği alternatif bir yol kalmadı ve giderek artan sayıda vatandaş bu gerçeğin farkına varıyor. The Guardian'da yayımlanan makalesinde Blair, Brexit'in getirdiği ekonomik daralma ve uluslararası alanda yalnızlaşmanın Britanya'yı kaçınılmaz olarak AB'ye geri dönmeye iteceğini savundu.
Brexit Sonrası Hayal Kırıklığı
2016 referandumunda yüzde 51,9 oyla AB'den ayrılma kararı alan Britanya, 2020'de resmen birlikten ayrıldı. Ancak aradan geçen üç yılda kamuoyu yoklamaları, Brexit'in vaat ettiği faydaların gerçekleşmediğini ve pişmanlığın arttığını gösteriyor. YouGov'un Nisan 2024 anketine göre, katılımcıların yüzde 55'i Brexit'in yanlış bir karar olduğunu düşünüyor. İhracatta yaşanan düşüş, tedarik zincirindeki aksamalar ve iş gücü açığı, iş dünyasında da AB'ye dönüş taleplerini artırdı. Blair, bu koşullar altında Britanya'nın kendi başına başarılı olamayacağını ve Avrupa'nın ortak pazarının sağladığı avantajlara yeniden ihtiyaç duyacağını belirtiyor. Öte yandan, Başbakan Rishi Sunak liderliğindeki Muhafazakâr Parti hükümeti, Brexit'i savunmaya devam ediyor ve AB'ye geri dönüşü kesin bir dille reddediyor.
Avrupa ve Küresel Boyut
Britanya'nın olası dönüşü yalnızca ada ülkesini değil, tüm Avrupa'yı etkileyecek bir gelişme. AB, Brexit sonrası daha bütünleşmiş bir yapıya bürünürken, Britanya'nın yokluğu blok içinde bazı dengesizliklere yol açtı. Almanya ve Fransa liderliğindeki AB, savunma ve dış politikada daha bağımsız bir rol üstlenirken, Britanya'nın geri dönüşü denklemi yeniden değiştirebilir. Ekonomik açıdan ise, Londra'nın finans merkezi konumu Brexit nedeniyle Frankfurt ve Paris'e kaptırıldı. Blair'e göre, Britanya'nın AB'ye dönüşü herkes için kazan-kazan durumu yaratacak: Britanya ekonomik toparlanma sağlarken, AB de önemli bir ortak kazanmış olacak. Ancak bu sürecin hızlı olmayacağı; siyasi irade, kamuoyu desteği ve müzakereler yıllar alabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Britanya'nın AB'ye dönüşü, Türkiye için karmaşık etkiler doğurabilir. Türkiye, Brexit sonrası Britanya ile ikili ticaret anlaşması imzalayarak ilişkilerini derinleştirmişti. Eğer Britanya AB'ye geri dönerse, Türkiye'nin bu ayrıcalıklı konumu sona erebilir ve Ankara yeniden Brüksel'le muhatap olmak zorunda kalabilir. Öte yandan, Britanya'nın dönüşü AB içinde Türkiye'nin üyelik sürecine olumlu yaklaşan bir ülkenin varlığı anlamına geleceğinden, Ankara açısından stratejik bir avantaj da oluşturabilir. Ancak bu senaryo, Türkiye'nin AB ile mevcut ilişkilerini ve Gümrük Birliği'nin güncellenmesi sürecini de etkileyebilir. Kısacası, Britanya'nın AB'ye dönüşü, Türk dış politikasının yakından takip etmesi gereken bir gelişmedir.
