Dünyanın en büyük sığır eti üreticisi ve ihracatçısı Brezilya'da, bu Cumartesi başlayacak FIFA Dünya Kupası öncesinde et fiyatlarındaki yükseliş, ülkenin futbol maçlarını mangal başında izleme geleneğini tehdit ediyor. Enflasyon ve artan yem maliyetleri nedeniyle kırmızı et fiyatları son bir yılda yüzde 30’un üzerinde artarken, Brezilyalı haneler kupayı daha az et tüketerek karşılamak zorunda kalacak. Bu durum, Brezilya’nın milli gururu olan churrasco kültürünü ve Dünya Kupası coşkusunu gölgeliyor.
Fiyat Artışının Arkasındaki Nedenler
Brezilya, yılda yaklaşık 10 milyon ton sığır eti üretimiyle küresel pazarda lider konumda. Ancak son dönemde yaşanan kuraklık, mısır ve soya gibi yem hammaddelerinin fiyatını artırdı. Bunun yanı sıra, Çin’den gelen güçlü talep ve Brezilya realinin değer kaybı, ihracatı cazip kılarak iç piyasada arzı daralttı. Brezilya Tarım Bakanlığı verilerine göre, 2022’nin ilk çeyreğinde sığır eti ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12 arttı. Bu durum, iç piyasada fiyatların yükselmesine neden oldu. Brezilya hükümeti, enflasyonu kontrol altına almak için faiz artırımına gitse de gıda fiyatlarındaki artış sürüyor.
Küresel Et Piyasasına Etkileri
Brezilya’daki bu gelişme, küresel et fiyatlarını da etkileyebilir. Dünya Bankası verilerine göre, küresel gıda fiyatları 2022’de tarihi zirvelere ulaşırken, sığır eti fiyatları da yüzde 20’nin üzerinde arttı. Brezilya’nın arzındaki daralma, ABD ve Avustralya gibi diğer büyük üreticilerin fiyatlarını da yukarı çekebilir. Ayrıca, Brezilya’nın Amazon’daki ormansızlaşma nedeniyle Avrupa Birliği ile yaşadığı ticari gerilimler, ihracatını daha da karmaşık hale getiriyor. AB, sürdürülebilirlik kriterlerini gerekçe göstererek Brezilya etine yönelik kısıtlamaları artırabilir. Bu da Brezilya’nın alternatif pazarlar arayışını hızlandıracak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, kırmızı et üretiminde büyük ölçüde kendine yeterli olmakla birlikte, Brezilya’daki fiyat artışları küresel et fiyatlarını etkileyerek Türkiye’nin ithalat maliyetlerini yükseltebilir. Türkiye, özellikle besi hayvanı ve canlı hayvan ithalatında Brezilya’ya bağımlı olmamakla birlikte, küresel piyasadaki arz daralması, alternatif tedarikçilerin fiyatlarını da olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, artan küresel gıda enflasyonu, Türkiye’deki enflasyonla mücadeleyi zorlaştıracak bir faktör olarak değerlendirilebilir. Öte yandan, Brezilya’nın yaşadığı bu sıkıntı, Türkiye’nin tarım ve hayvancılık politikalarında kendine yeterliliğin önemini bir kez daha ortaya koymaktadır.
