Brezilya'da 2 Ekim'de yapılan genel seçimlerin ilk turunda hiçbir aday %50'nin üzerinde oy alamadı ve 30 Ekim'de ikinci tur oylamasına gidiliyor. Bloomberg muhabiri Daniel Carvalho, solcu İşçi Partisi'nin adayı eski Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ile sağcı Liberal Parti'nin adayı mevcut Devlet Başkanı Jair Bolsonaro'nun seçim öncesi son hamlelerini ve ekonomik vaatlerini analiz ediyor. İkinci tur, Latin Amerika'nın en büyük ekonomisinin önümüzdeki dört yılına yön verecek.
Lula'nın Ekonomi Ajandası: Devlet Yatırımları ve Sosyal Programlar
Lula, kampanyası boyunca ekonomik büyümeyi canlandırmak için kamu yatırımlarını artırmayı, asgari ücreti yükseltmeyi ve Bolsa Família gibi sosyal yardım programlarını genişletmeyi vaat etti. İlk başkanlık dönemlerinde (2003-2010) Brezilya ekonomisi yılda ortalama %4 büyümüş, milyonlarca kişi yoksulluktan kurtulmuştu. Ancak piyasalar, Lula'nın genişletici maliye politikalarının enflasyonu ve kamu borcunu artırabileceğinden endişe ediyor. Lula, aynı zamanda Brezilya'yı yeniden küresel bir aktör haline getirme sözü veriyor.
Bolsonaro'nun Karnesi: Piyasa Dostu Politikalar ve Tartışmalı Miras
Bolsonaro ise ekonomide liberal reformları savunuyor; vergi indirimleri, özelleştirmeler ve Merkez Bankası'nın bağımsızlığını öne çıkarıyor. Görev süresi boyunca pandemi döneminde GSYH daraldı ancak 2021'de %4,6 büyüme kaydedildi. Enflasyon %12'ye yaklaşırken Merkez Bankası faizleri çift haneli seviyelere çıkardı. Bolsonaro'nun Amazon'daki çevre politikaları uluslararası yatırımcıların tepkisini çekti. Seçim anketleri Lula'yı önde gösterse de fark daralıyor.
Küresel Yansımalar: Emtia Fiyatları ve Ticaret Ortakları
Brezilya; soya, demir cevheri, petrol ve kahve gibi emtiaların en büyük ihracatçılarından. Seçim sonucu, Çin ve ABD ile ticari ilişkileri, iklim politikalarını ve Latin Amerika'daki siyasi dengeyi etkileyecek. Lula'nın zaferi bölgesel sol dalgayı güçlendirebilir; Bolsonaro'nun kazanması ise piyasa yanlısı bir devamlılık anlamına gelir. Her iki senaryoda da Brezilya Merkez Bankası'nın faiz politikaları ve mali disiplin yatırımcıların odağında olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye ve Brezilya, G20 üyesi iki yükselen ekonomidir. Brezilya'daki seçim sonucu, Türkiye'nin Latin Amerika ile ticaret hacmini ve tarım ürünleri ithalatını etkileyebilir. Lula'nın olası zaferi, Türkiye ile BRICS ve Güney-Güney işbirliğini artırabilir; Bolsonaro'nun kazanması ise serbest ticaret anlaşmalarına daha açık bir Brezilya yaratabilir. Ayrıca Brezilya'nın iklim politikaları, Türkiye'nin Paris Anlaşması taahhütleri ve yeşil dönüşümü açısından dolaylı da olsa önem taşıyor.
