Brezilya Sağlık Bakanlığı, 2026 yılında 500 binden fazla kişiye uygulanan dang humması aşısının ardından iki kişinin hayatını kaybetmesi üzerine aşı kampanyasını geçici olarak durdurma kararı aldı. Yetkililer, ölümlerin aşıyla doğrudan bağlantılı olup olmadığını belirlemek için kapsamlı bir soruşturma başlattı. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) de süreci yakından takip ediyor.
Aşının arka planı ve gelişmeler
Dang humması, tropikal ve subtropikal bölgelerde yaygın görülen, sivrisineklerle bulaşan viral bir hastalık. Brezilya, son yıllarda dang vakalarında ciddi artış yaşayan ülkelerden biri. 2026 yılında ülkede 2 milyondan fazla dang vakası rapor edildi. Bu nedenle hükümet, aşılama kampanyasını hızlandırmış ve 500 bin doz aşı yapılmıştı. Ancak 10 Ağustos'ta São Paulo ve Rio de Janeiro'da iki kişi aşı olduktan kısa süre sonra hayatını kaybetti. Otopsi sonuçları, ölümlerin aşının nadir görülen bir yan etkisine bağlı olabileceğini gösteriyor.
Brezilya Sağlık Bakanlığı, "Güvenlik her şeyden önce gelir. Bu nedenle aşılamayı geçici olarak durduruyor ve DSÖ ile koordineli olarak soruşturma yürütüyoruz" açıklamasında bulundu. Aşının üreticisi olan Laboratórios Farmacêuticos, "Herhangi bir aşının istenmeyen etkileri olabilir, ancak bu tür ciddi yan etkiler oldukça nadirdir" şeklinde bir basın açıklaması yaptı.
Bölgesel ve küresel boyut
Dang humması, dünya genelinde her yıl 100 milyondan fazla insanı etkileyen bir halk sağlığı sorunu. Özellikle Latin Amerika, Güneydoğu Asya ve Afrika'da salgınlar sık görülüyor. Brezilya'daki bu olay, dang aşısının güvenliği konusunda küresel endişelere yol açtı. DSÖ, diğer ülkelerdeki aşılama programlarını da izlemeye aldı. Uzmanlar, vaka-ölüm oranının düşük olması nedeniyle paniğe gerek olmadığını ancak dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Öte yandan, dang hummasının ölümcül seyredebildiği biliniyor: her yıl yaklaşık 20 bin kişi bu hastalık nedeniyle yaşamını yitiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de dang humması yaygın olmasa da, küresel seyahat ve iklim değişikliğiyle birlikte bu hastalığın Türkiye'ye de sıçrama riski bulunuyor. Brezilya'daki aşı durdurması, Türkiye'nin olası salgınlara karşı hazırlık politikalarını ve aşı tedarik stratejilerini gözden geçirmesine neden olabilir. Sağlık Bakanlığı, Dünya Sağlık Örgütü'nün raporlarını yakından takip ederek, dang aşısının güvenliği konusunda bilinçli bir şekilde hareket edecektir. Bu gelişme, Türk kamuoyu için doğrudan bir tehdit olmasa da, küresel halk sağlığı dinamikleri açısından önemli bir uyarı niteliği taşımaktadır.
