Brezilya hükümeti, ABD'nin çelik ve alüminyum başta olmak üzere bir dizi ürüne uyguladığı yeni gümrük tarifelerinden olumsuz etkilenen ihracatçı firmalar için 18.5 milyar reali (yaklaşık 3.7 milyar dolar) tutarında bir kredi destek paketini devreye soktu. Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva'nın ekim ayında yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde ülkenin en önemli ihracat kalemlerini oluşturan sektörleri koruma altına almak amacıyla hazırlattığı paket, özellikle çelik, alüminyum, otomotiv ve tarım makineleri üreticilerini hedefliyor.
Tarife artışlarının Brezilya ekonomisine etkisi
ABD Başkanı Donald Trump yönetimi tarafından mart ayında uygulamaya konulan yeni tarife rejimi, Brezilya'nın ABD'ye yaptığı çelik ve alüminyum ihracatını doğrudan vurmuştu. Brezilya, ABD'ye en büyük çelik tedarikçilerinden biri konumunda; geçen yıl yaklaşık 5 milyar dolar değerinde çelik ürünü ihraç etmişti. Yeni tarifelerle birlikte bu ürünlere %25'e varan ek gümrük vergisi getirilmesi, Brezilyalı üreticileri zor durumda bıraktı. Hükümet, kredi paketinin yanı sıra Eximbank ve diğer kamu bankaları aracılığıyla ihracatçılara daha uygun faiz oranlarıyla finansman sağlayacak.
Lula yönetiminin bu hamlesi, aynı zamanda seçim ekonomisi olarak da yorumlanıyor. Brezilya'da enflasyonla mücadele eden hükümet, tarım ve sanayi sektörlerindeki işsizliği önlemek ve istihdamı korumak için adımlar atıyor. Uzmanlar, tarifelerin Brezilya'nın GSYİH büyümesini bu yıl 0.3 puan kadar aşağı çekebileceğini tahmin ediyor. Kredi paketi bu daralmayı dengelemeyi amaçlıyor.
Küresel ticaret savaşları ve Latin Amerika'daki yankıları
ABD'nin korumacı ticaret politikaları sadece Brezilya'yı değil, tüm Latin Amerika ülkelerini etkiliyor. Meksika ve Arjantin de benzer tarifelerle karşı karşıya kalırken, Brezilya'nın bu kapsamlı kredi paketi bölgede örnek teşkil edebilir. Aynı zamanda Çin'in Brezilya'dan yaptığı hammadde alımlarını artırması, Brezilya'nın ABD pazarındaki kaybını kısmen telafi etmesine yardımcı oluyor. Ancak uzun vadede, Brezilya'nın Dünya Ticaret Örgütü nezdinde ABD'ye karşı dava açması da gündemde.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Brezilya'nın ABD tarifelerine karşı uyguladığı bu kredi destek modeli, Türkiye için de önemli bir referans oluşturabilir. Türkiye, ABD ile benzer ticaret gerilimleri yaşamış ve çelik ihracatında ek gümrük vergilerine maruz kalmış bir ülke. Brezilya'nın izlediği kamu bankaları aracılığıyla ihracatçılara uygun kredi sağlama yöntemi, Türkiye'nin de kriz anlarında başvurabileceği bir araç olarak öne çıkıyor. Ayrıca Brezilya'nın Çin ile artan ticareti, Türkiye'nin Asya'ya alternatif pazar arayışlarına benzer bir stratejiyi yansıtıyor. Bu gelişme, küresel ticaret savaşlarının gelişmekte olan ülkeleri nasıl ortak politikalara yönelttiğini göstermesi açısından izlenmeli.
