Birleşik Krallık'ta Brexit'in yarattığı siyasi ve ekonomik deprem devam ederken, 'Rejoiners' olarak bilinen ve ülkenin Avrupa Birliği'ne yeniden katılmasını savunan hareket, ilginç bir şekilde muhafazakâr sağın gerçek temsilcileri olarak tanımlanıyor. Geleneksel anlamda muhafazakârlık, kurumları korumayı ve istikrarı önceliklendirmeyi gerektirir. Oysa Brexit, on yıllardır süren siyasi ve ticari entegrasyonu tersine çeviren devrimci bir adımdı. 'Rejoiners' ise bu devrimci adımın yarattığı yıkımı onarmak ve kaybedilen kurumsal istikrarı geri kazanmak istiyor. 2016 referandumunun ardından geçen yedi yılda, Birleşik Krallık ekonomisi AB üyesi olmaya devam eden benzer ülkelere kıyasla daha yavaş büyüdü, ihracatta düşüş yaşandı ve yatırımcı güveni sarsıldı. Bu tablo, 'Rejoiners'ın argümanlarını güçlendiriyor.
Gelişmenin Arka Planı: Brexit Sonrası Hayal Kırıklığı
2023 sonu itibarıyla yapılan anketler, Birleşik Krallık seçmenlerinin yüzde 55'inin artık AB'ye yeniden katılmaktan yana olduğunu gösteriyor. Bu oran, 2016'daki yüzde 48'lik 'Kal' oyundan daha yüksek. Ancak 'Rejoiners' hareketi sadece bir nostalji dalgası değil; aksine, geleceğe odaklanan pragmatik bir kampanya yürütüyorlar. Hareketin liderleri, Brexit'in özellikle gençler arasında büyük hayal kırıklığı yarattığını ve ülkenin küresel ticaretteki konumunu zayıflattığını vurguluyor. Birleşik Krallık'ın AB ile imzaladığı Ticaret ve İşbirliği Anlaşması (TCA), birçok sektörde ticaret engellerini kaldırmakta yetersiz kaldı. Özellikle hizmet ihracatı ve finansal hizmetler alanında, Londra'nın Avrupa'nın finans merkezi olma statüsü aşındı. Amsterdam ve Frankfurt gibi rakipler Brexit'ten kazançlı çıktı. 'Rejoiners', AB'nin tek pazarına ve gümrük birliğine dönüşün bu kayıpları telafi edebileceğini savunuyor; ancak bunun bedeli, AB'nin kurallarını yeniden kabul etmek ve ulusal egemenlikten daha fazla ödün vermek olacak.
Bölgesel ve Küresel Boyut: 'Rejoiners'ın Avrupa ve Dünya İçin Anlamı
'Rejoiners' hareketi yalnızca iç siyasetle sınırlı kalmıyor; Avrupa bütünleşmesine yönelik daha geniş bir trendin parçası olarak da değerlendiriliyor. Son dönemde Polonya ve Macaristan gibi ülkelerde hükümet değişiklikleriyle AB yanlısı partilerin yükselişi, Avrupa genelinde entegrasyon yanlısı bir dalga olduğunu gösteriyor. Öte yandan, Birleşik Krallık'ın yeniden katılımı, AB içinde de tartışmalara yol açacaktır. Mevcut üyelerin kriz döneminde ayrılan bir ülkeyi yeniden kabul etme konusunda isteksiz olabileceği gibi, geri dönüş müzakereleri Britanya'ya özel ayrıcalıklar tanımayı zorlaştıracak. Küresel düzeyde ise 'Rejoiners'ın başarısı, Brexit kararının sorgulanmasına ve diğer ülkelerdeki popülist milliyetçi hareketlerin zayıflamasına yol açabilir. Özellikle ABD'de Donald Trump'ın yeniden başkan seçilmesi durumunda, uluslararası ticaret savaşları ve jeopolitik gerilimlerin arttığı bir ortamda, Britanya'nın AB'ye dönüş stratejisi küresel ekonomik istikrara katkı sağlayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, AB üyelik sürecinde uzun yıllardır ilerleme kaydedemezken, Birleşik Krallık'ın olası dönüşü AB'nin genişleme dinamiklerini etkileyebilir. Birleşik Krallık'ın yeniden katılımı, AB'nin iç pazar kurallarını daha da derinleştirecek ve yeni üyelerin uyum maliyetini artıracaktır. Bu durum, Türkiye'nin mevcut müzakerelerini daha da zorlaştırabilir. Öte yandan, Brexit sonrası Türkiye ile Birleşik Krallık arasında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması, Britanya'nın AB'ye dönüşüyle geçerliliğini yitirebilir veya yeniden müzakere edilmesi gerekebilir. Ancak kısa vadede 'Rejoiners' hareketinin Türkiye'nin dış ticaretine doğrudan bir etkisi beklenmemektedir. Daha önemlisi, bu gelişme, küresel ticarette korumacılığın arttığı bir dönemde, entegrasyonun yeniden değer kazandığını göstermesi açısından dikkat çekicidir. Türkiye'nin, AB ile gümrük birliğinin güncellenmesi ve olası yeni ticari ortaklıklar konusunda stratejik adımlar atması gerekebilir.
