Londra - Evliliklerin ilk yıllarında boşanma oranları düşerken, çiftlerin daha ileri yaşlarda ayrıldığı gözlemleniyor. Celia, "Birkaç yıl içinde evliliği biten kimse tanımıyoruz" diyerek çevresindeki herkesin sorunlara rağmen evliliği sürdürme eğiliminde olduğunu belirtiyor. Uzmanlar, bu değişimin arkasında ekonomik zorluklar, yasal düzenlemeler ve toplumsal tutumlardaki kaymayı işaret ediyor.
Boşanmanın Ekonomik ve Yasal Dinamikleri
Birleşik Krallık'ta 2023 verilerine göre, boşanma oranları son 50 yılın en düşük seviyesinde. Ancak bu düşüş, evliliklerin daha sağlam olduğu anlamına gelmiyor; aksine çiftler ayrılmayı erteliyor. Ekonomik faktörler başı çekiyor: Yükselen yaşam maliyetleri, konut fiyatları ve çocuk bakımı giderleri, tek başına yaşamayı zorlaştırıyor. Birçok çift, ayrılık durumunda maddi olarak zorlanacağı için evliliği sürdürüyor.
Yasal değişiklikler de etkili. 2022'de İngiltere ve Galler'de yürürlüğe giren yeni boşanma yasası, kusur aranmaksızın boşanmayı kolaylaştırdı. Ancak uzmanlara göre bu düzenleme, boşanma oranlarını artırmadı; çünkü çiftler zaten maddi nedenlerle bekliyordu. Ayrıca, boşanma davalarının uzaması ve masrafları da caydırıcı bir faktör.
Değişen Toplumsal Tutumlar ve Uzun Evliliklerin Anatomisi
Toplumsal tutumlar da değişiyor. Geçmişte boşanmak damgalanırken, bugün daha kabul edilebilir hale geldi. Ancak buna rağmen çiftler daha uzun süre evli kalıyor. Bunun bir nedeni, insanların daha geç evlenmesi ve dolayısıyla boşanma yaşının da yükselmesi. Ayrıca, kadınların iş gücüne katılımının artması, ekonomik bağımsızlığı beraberinde getirse de, çiftler yine de ayrılmadan önce uzun süre düşünüyor.
Celia gibi isimler, kariyerlerine odaklanıp sonra "ejektörü" çektiklerini söylüyor. Yani, çiftler önce kariyerlerini ve finansal güvenliklerini sağlamlaştırıyor, ardından mutsuz evliliklerini sonlandırıyor. Bu, boşanmanın daha ileri yaşlarda gerçekleşmesine yol açıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de benzer bir eğilim gözlemleniyor. TÜİK verilerine göre, boşanma yaşı son yıllarda yükseldi ve boşanma sayısı azaldı. Ekonomik kriz, yüksek enflasyon ve işsizlik, çiftleri ayrılık kararını ertelemeye itiyor. Ayrıca, Türk toplumunda aile birliğine verilen önem ve boşanmanın getirdiği sosyal baskı, çiftlerin daha uzun süre evli kalmasına neden oluyor. Yasal olarak, Türkiye'de anlaşmalı boşanma süreci görece kolay olsa da, çekişmeli boşanmalar yıllar sürebiliyor. Bu da caydırıcı bir unsur. Küresel trende paralel olarak, Türkiye'de de boşanma yaşı yükseliyor; ancak kültürel ve ekonomik faktörler bu süreci daha da karmaşık hale getiriyor.