Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Ofisi ile Filistin Dışişleri Bakanlığı, İsrail yerleşimcilerinin Batı Şeria'nın kuzeyindeki Qusra köyünde Filistinlilere ait evlere karşı günlerce sürdürdüğü kuşatmayı 'suç' ve 'insanlık dışı' sözleriyle kınadı. İsrail güçlerinin korumasında hareket eden silahlı yerleşimcilerin, köyün girişlerini kapatarak halkı temel ihtiyaçlardan mahrum bırakmaları ve bölgede gerginliği tırmandırmaları, uluslararası toplumun da tepkisini çekiyor.
Qusra'da yaşananlar
Qusra köyü, Nablus'un güneydoğusunda yer alıyor ve İsrail'in yasa dışı yerleşimlerine yakınlığıyla biliniyor. Geçtiğimiz Pazartesi günü başlayan kuşatma, onlarca maskeli ve silahlı yerleşimcinin köyün etrafını sarması ve İsrail askerlerinin de bölgeye konuşlanmasıyla başladı. Görgü tanıklarının aktardığına göre, yerleşimciler köyün ana yollarını kapatarak tarım arazilerine girişi engelledi, köy sakinlerine yiyecek ve su taşınmasını zorlaştırdı. BM verilerine göre, kuşatma nedeniyle köyde en az 50 aile evlerinde mahsur kaldı ve çocuklar ile hastaların sağlık hizmetlerine erişimi kesintiye uğradı.
Filistin Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, yerleşimci saldırılarının 'işgal altındaki Filistin topraklarında sistematik bir şiddet politikasının parçası' olduğu belirtildi. Açıklamada, 'Bu kuşatma, İsrail'in uluslararası hukuku ve Cenevre Sözleşmeleri'ni hiçe saydığının bir başka göstergesidir. Filistin halkı toplu cezalandırmaya tabi tutulamaz' ifadelerine yer verildi. BM İnsan Hakları Ofisi sözcüsü ise gelişmeyi 'endişe verici' olarak nitelendirerek, yerleşimcilerin eylemlerinin 'sivil halkın cezalandırılması' anlamına geldiğini ve bunun uluslararası insancıl hukukta savaş suçu olarak değerlendirilebileceğini vurguladı.
Son olay, Batı Şeria'da İsrail yerleşimci şiddetinin tırmandığı bir döneme denk geldi. BM Ofisi'nin verilerine göre, 2024 yılının başından bu yana Batı Şeria'da yerleşimcilerin neden olduğu şiddet olaylarında ciddi bir artış yaşandı; 200'den fazla Filistinli, İsrail güçleri ve yerleşimciler tarafından öldürüldü. Geçtiğimiz ay yayınlanan bir BM raporu, yerleşimcilerin saldırılarında yüzde 50 artış olduğunu kaydetti ve bu durumun 'Filistin halkının günlük yaşamını felç ettiğini' ortaya koydu.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Bu kuşatma, yalnızca bölgesel bir insan hakları meselesi olarak kalmıyor; aynı zamanda uluslararası diplomatik dengeleri de etkiliyor. Olay, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde Filistin meselesinin yeniden gündeme gelmesine yol açtı. Filistin Yönetimi, konuyu uluslararası kurumlara taşıyarak İsrail'e yaptırım uygulanması çağrısında bulundu. Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı da İsrail'e kınama mesajları yayımladı. Ancak Washington yönetimi, İsrail'in güvenlik kaygılarını anladığını ancak bu tür kuşatmaların 'provokatif' olduğunu bildirdi.
Batı Şeria'daki bu gelişmeler, iki devletli çözüm umutlarını daha da zayıflatıyor. Uluslararası toplum, İsrail'in yasa dışı yerleşim politikalarının Filistin topraklarının bütünlüğünü tehdit ettiğini ve barış sürecini imkânsız hale getirdiğini defalarca dile getirmişti. BM Genel Sekreteri António Guterres, tarafları sükûnete çağırarak 'sivillere yönelik her türlü şiddetin' kabul edilemez olduğunu söyledi. Avrupa Birliği de benzer bir açıklamayla, İsrail hükümetinin yerleşimcileri kontrol altına alması için baskı yapılması gerektiğinin altını çizdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Filistin meselesine olan hassasiyeti ve bölgedeki istikrar arayışı açısından doğrudan ilgilidir. Türkiye, uzun süredir İsrail-Filistin çatışmasının çözümünde iki devletli bir modelin gerekliliğini savunmakta ve Filistin'in uluslararası alanda tanınmasını desteklemektedir. İsrail yerleşimci şiddetinin artması, Türkiye'nin Filistin halkına yönelik diplomatik ve insani desteğini daha da güçlendirebilir. Ayrıca, bu tür olaylar bölgesel gerginliği tırmandırarak Türkiye'nin etkin olduğu Doğu Akdeniz ve Orta Doğu politikalarında yeni riskler yaratabilir. Türkiye'nin bu konudaki açıklamaları, uluslararası kamuoyunda Filistin'in yanında duruşunu pekiştirmekte ve bölgesel liderlik iddiasını güçlendirmektedir.
