BEYRUT, 14 Ekim - BM Barış Gücü Şefi Jean-Pierre Lacroix, çarşamba günü BM Güvenlik Konseyi'ni Lübnan'da konuşlandırılan barış güçlerinin geleceği konusunda müzakerelere başlamaya çağırdı. Beyrut yönetimi ise bu yılın sonunda sona erecek olan görev süresinin uzatılması için kampanya yürütüyor.
Görev süresi tartışması ve BM'nin tutumu
Lacroix'in çağrısı, BM Güvenlik Konseyi'nin 31 Ağustos 2023 tarihli 2695 sayılı kararıyla Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü'nün (UNIFIL) görev süresini 31 Ağustos 2024'e kadar uzatmasının ardından geldi. Ancak Lübnan hükümeti, ülkedeki istikrarsızlık ve İsrail ile devam eden gerilim nedeniyle misyonun süresinin daha da uzatılmasını istiyor. Lacroix, Güvenlik Konseyi'ne yaptığı sunumda, UNIFIL'in mevcut yapısının ve görev tanımının gözden geçirilmesi gerektiğini belirterek, "geleceğe yönelik vizyonun netleştirilmesi" için diyalog sürecinin başlatılması gerektiğini vurguladı. BM yetkilileri, Lübnan'daki siyasi ve güvenlik koşullarının değiştiğini, barış gücünün rolünün yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
UNIFIL, 1978'den bu yana Lübnan'ın güneyinde İsrail sınırı boyunca konuşlandırılmış durumda. Görev süresi her yıl Güvenlik Konseyi tarafından yenileniyor. Son dönemde İsrail ile Hizbullah arasındaki çatışmalar, barış gücünün operasyonel kapasitesini ve güvenliğini olumsuz etkiledi. Lacroix, barış güçlerinin karşılaştığı zorluklara dikkat çekerek, taraflar arasında gerginliğin azaltılması ve kalıcı bir ateşkesin sağlanması için çabaların sürdüğünü ifade etti.
Lübnan'ın talepleri ve bölgesel bağlam
Lübnan Dışişleri Bakanı Abdallah Bou Habib, geçtiğimiz haftalarda yaptığı açıklamada, UNIFIL'in görev süresinin en az bir yıl daha uzatılması gerektiğini söylemişti. Beyrut yönetimi, barış gücünün varlığının ülkenin güvenliği için hayati olduğunu ve İsrail'in olası saldırılarına karşı caydırıcılık sağladığını düşünüyor. Ayrıca Lübnan, ekonomik kriz ve siyasi istikrarsızlıkla boğuşurken, uluslararası toplumun desteğine ihtiyaç duyuyor.
BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri arasında UNIFIL'in geleceği konusunda farklı görüşler bulunuyor. ABD ve İsrail, UNIFIL'in etkinliğini sorgularken, Fransa ve İtalya gibi ülkeler misyonun devamını destekliyor. Lacroix'in açıklamaları, Konsey içindeki bu bölünmüşlüğün bir yansıması olarak da okunabilir. BM yetkilileri, görüşmelerin başlamasının, misyonun yapısında reform yapılması ve görev tanımının güncellenmesi ihtiyacından kaynaklandığını belirtiyor.
Bölgesel açıdan, Lübnan'daki istikrar Orta Doğu'nun genel güvenlik dengeleri açısından kritik önemde. İsrail-Hizbullah hattındaki gerilim, Gazze savaşının da etkisiyle son aylarda arttı. UNIFIL, iki taraf arasında tampon bölge işlevi görüyor ve çatışmaların tırmanmasını önlemede rol oynuyor. Ancak misyonun etkinliği, tarafların işbirliğine ve uluslararası toplumun desteğine bağlı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Lübnan'daki istikrarın korunmasına ve Orta Doğu'da barışın tesisi için UNIFIL gibi uluslararası misyonlara önem veriyor. Türkiye, UNIFIL'e asker katkısında bulunan ülkelerden biri olmasa da bölgesel barış ve güvenlik konularında aktif diplomasi yürütüyor. Lübnan'da barış gücünün geleceği, Doğu Akdeniz'deki dengeler ve İsrail ile ilişkiler açısından da dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye, özellikle Gazze savaşı sonrası bölgede artan tansiyonun kontrol altına alınması için BM misyonlarının güçlendirilmesini savunuyor. Ayrıca, Lübnan'ın ekonomik istikrarı ve siyasi birliği, Türkiye'nin bölgesel ticaret ve enerji koridorları açısından da önem taşıyor. Bu nedenle Ankara, BM Güvenlik Konseyi'ndeki görüşmeleri yakından takip ediyor.
