Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Suriye'ye gerçekleştireceği ziyaret kapsamında Şam yönetimi ve muhalif gruplarla bir araya gelecek. BM Sözcüsü Stephane Dujarric, Guterres'in bu ziyaretinin Genel Sekreterlik görevine geldiği günden bu yana Suriye'ye yaptığı ilk resmi temas olduğunu belirtti. Guterres'in, Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad ile henüz resmi bir görüşme planlanmadığı ancak temasların Şam ve diğer bölgelerdeki muhalif liderlerle sürdürüleceği ifade ediliyor. Ziyaretin ana gündem maddesinin, Suriye'deki siyasi sürecin yeniden canlandırılması, insani yardımların ulaştırılması ve ülkenin yeniden imarı olması bekleniyor.
Gelişmenin arka planı
Guterres'in Suriye ziyareti, ülkede 2011'de başlayan iç savaşın ardından BM'nin arabuluculuk çabalarının yeniden canlandırılmasını hedefliyor. BM, Suriye'de siyasi çözüm için 2012'de Cenevre Bildirisi'ni kabul etmiş ancak süreç taraflar arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle tıkanmıştı. Son yıllarda, Esad yönetiminin Rusya ve İran desteğiyle birçok bölgede kontrolü yeniden sağlamasına rağmen, İdlib ve kuzeydoğuda çatışmalar devam ediyor. BM, yaklaşık 13 milyon Suriyelinin insani yardıma muhtaç olduğunu ve 6 milyondan fazla kişinin ülke içinde yerinden edildiğini belirtiyor. Guterres, daha önce Suriye'ye yönelik ateşkes çağrılarında bulunmuş ve insani yardım koridorlarının açılması için girişimlerde bulunmuştu.
Bölgesel ve küresel boyut
Guterres'in ziyareti, Suriye'deki krizin çözümünde BM'nin artan rolünü vurgularken, bölgesel güçlerin de dikkatini çekiyor. Rusya, İran, Türkiye ve ABD gibi aktörlerin Suriye'de farklı çıkarları bulunuyor. BM, Suriye'nin toprak bütünlüğünün korunması ve siyasi çözümün sağlanması için çaba gösteriyor. Ziyaret, ayrıca BM'nin mültecilerin geri dönüşü için güvenli koşulların oluşturulmasına yönelik çağrılarını da yineleyecek. Suriye'deki savaş, küresel düzeyde mülteci krizine neden olurken, bölgesel istikrarsızlığı da derinleştirdi. BM'nin bu adımı, uluslararası toplumun Suriye'deki insani duruma olan ilgisini yeniden canlandırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
BM Genel Sekreteri'nin Suriye ziyareti, Türkiye'nin sınır güvenliği ve mülteci politikası açısından önem taşıyor. Türkiye, Suriye'de siyasi çözüm ve toprak bütünlüğünün korunmasını desteklerken, PKK/YPG varlığına karşı da operasyonlar düzenliyor. Guterres'in ziyareti, Türkiye'nin güney sınırındaki istikrar arayışlarına dolaylı katkı sağlayabilir. Ancak BM'nin terör örgütleriyle mücadelede somut adımlar atıp atmayacağı belirsiz. Türkiye, mültecilerin gönüllü geri dönüşü için güvenli bölge oluşturulmasını savunuyor; bu ziyaretin, insani yardım ve yeniden imar sürecine ivme kazandırması beklenebilir.
