Birleşmiş Milletler (BM), Gazze Şeridi'ne yönelik insani yardım operasyonlarının giderek zayıfladığını ve acil fon ihtiyacının kritik seviyeye ulaştığını açıkladı. BM sözcüsü, mevcut finansmanın yalnızca yüzde 15'ten daha az bir kısmının karşılandığını belirterek, yeni kaynak sağlanmadığı takdirde daha fazla hizmetin askıya alınacağı uyarısında bulundu. Bu uyarı, 7 Ekim 2023'te başlayan çatışmaların ardından bölgede yaşanan insani felaketin derinleştiği bir dönemde geldi. Gazze'de 2,3 milyondan fazla insan, temel ihtiyaç maddelerine erişimde büyük sıkıntı çekiyor ve BM'nin sağladığı gıda, su ve sağlık hizmetleri büyük ölçüde bağışlara bağlı durumda.
Arka plan: Yardım fonu neden yetersiz?
BM, 2024 yılı için Gazze acil yardım çağrısında 2,8 milyar dolar talep etmişti, ancak şu ana kadar yalnızca 400 milyon dolar toplanabildi. Bu rakam, beklenen ihtiyacın yalnızca yüzde 14'üne denk geliyor. Sözcü, "Daha fazla finansman olmadan, daha fazla hizmet askıya alınacak" dedi. Daha önce BM, yakıt kıtlığı nedeniyle birçok sağlık ocağını kapatmak zorunda kalmış ve gıda dağıtımını yarı yarıya azaltmıştı. Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte barınma ihtiyacı da artarken, yardım kuruluşları fon eksikliğinin ölümcül sonuçlara yol açabileceği konusunda uyarıyor. Ayrıca, bölgedeki siyasi belirsizlik ve İsrail'in bazı yardım malzemelerini engellemesi, krizin daha da derinleşmesine neden oluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Gazze'deki insani kriz, sadece Filistinlileri değil, tüm bölgeyi etkiliyor. Mısır ve Ürdün gibi komşu ülkeler, sınırlarına akan mülteci dalgasıyla başa çıkmakta zorlanıyor. BM, yardım fonunun yetersiz olması halinde bölgesel istikrarsızlığın artabileceğine dikkat çekiyor. Öte yandan, ABD ve Avrupa Birliği gibi büyük bağışçılar, mevcut ekonomik zorluklar nedeniyle yardım bütçelerini kısmış durumda. Suudi Arabistan ve Katar gibi Körfez ülkeleri ise çatışmaların sona ermesini beklemeden büyük ölçekli yardım taahhüdünde bulunmaya çekiniyor. BM Genel Sekreteri António Guterres, uluslararası topluma acil çağrı yaparak, "Gazze'de bir neslin kaybolmasına izin vermemeliyiz" ifadelerini kullandı. Bununla birlikte, İsrail'in son dönemde Refah Sınır Kapısı'nı kontrol altına alması, yardım akışını daha da kısıtlamış durumda.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Gazze'ye yönelik insani yardımlarını sürdürüyor ve bölgedeki krizin çözümü için diplomatik çabalarını yoğunlaştırıyor. Ancak BM fonunun yetersiz kalması, Türkiye'nin tek başına bu yükü kaldıramayacağını gösteriyor. Türkiye, özellikle Kızılay ve AFAD aracılığıyla gıda ve tıbbi malzeme göndermeye devam etse de, uluslararası iş birliğinin zayıflaması, Türkiye'nin bölgedeki insani yardım etkisini sınırlıyor. Ayrıca, İsrail ile normalleşme sürecinde olan Türkiye, bu krizin çözümü için daha aktif rol oynamak istese de, finansman yetersizliği Ankara'nın elini zayıflatıyor. Bölgesel istikrarsızlık, Türkiye'nin güney sınırında yeni bir mülteci akını riskini de beraberinde getiriyor.
