Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Filistinli mültecilere yardım sağlayan BM Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı'nın (UNRWA) ciddi bir mali krizle karşı karşıya olduğunu ve 100 milyon dolarlık fon açığının kapatılmaması halinde ajansın çökme noktasına geleceğini söyledi. Reuters'ın haberine göre, Guterres Salı günü yaptığı açıklamada, UNRWA'nın derin kesintiler ve kemer sıkma önlemleri sonrası zor durumda olduğunu vurguladı.
UNRWA'nın Mali Krizi ve Kemer Sıkma Önlemleri
UNRWA, 1949 yılında kuruldu ve bugün itibarıyla Gazze, Batı Şeria, Ürdün, Lübnan ve Suriye'de yaşayan yaklaşık 5.7 milyon Filistinli mülteciye eğitim, sağlık ve sosyal hizmetler sunuyor. Ancak son yıllarda ciddi mali sıkıntılarla boğuşan ajans, 2024 yılı için toplam 1.6 milyar dolarlık bütçesinin yaklaşık 100 milyon dolarlık kısmını karşılayamıyor. Guterres, bu açığın kapatılmaması halinde UNRWA'nın temel hizmetleri durdurmak zorunda kalabileceğini belirtti.
UNRWA'nın bağlı olduğu mali kriz, geçmiş yıllarda ABD'nin Trump döneminde yardımları askıya almasıyla derinleşti. Biden yönetimi yardımları yeniden başlatmış olsa da, ajans hâlâ yeterli fonu sağlayamıyor. Avrupa Birliği, İsveç ve Almanya gibi bağışçıların katkıları artırmasına rağmen, açık büyümeye devam ediyor. Guterres, bağışçı ülkeleri acil yardım çağrısı yaparken, milyonlarca insanın UNRWA'nın sağladığı hizmetlere bağımlı olduğunu hatırlattı.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
UNRWA'nın fon eksikliği, Filistinli mültecilerin durumunu daha da kırılgan hale getiriyor. Gazze'de artan gerginlikler ve İsrail-Filistin çatışmalarının ortasında, ajansın sağlık ve eğitim hizmetlerinin azalması, bölgede insani krizi derinleştirebilir. BM, UNRWA'nın çökmesinin Filistinli mülteciler arasında umutsuzluğu artırarak daha geniş bir istikrarsızlığa yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Ayrıca, bu kriz uluslararası toplumun Filistin sorununa olan ilgisini de sorgulatıyor. Birçok uzman, UNRWA'ya yeterli fon sağlanmamasını, Filistinli mültecilerin haklarının göz ardı edilmesi olarak yorumluyor. Bu durum, bölgedeki siyasi çözüm çabalarını da olumsuz etkileyebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Filistin davasına verdiği güçlü destekle bilinir ve UNRWA'ya düzenli bağış yapan ülkeler arasındadır. Bu kriz, Türkiye'nin bölgedeki insani yardım rolünü ve Filistinli mültecilere yönelik taahhütlerini yeniden ön plana çıkarıyor. Türkiye'nin diplomatik girişimlerle diğer İslam ülkelerini harekete geçirmesi ve fon açığını kapatmaya yönelik çabaları, bölgesel prestijini artırabilir. Ancak kriz derinleşirse, mülteci akını riski Türkiye'yi de etkileyebilir; zira Türkiye halihazırda Suriyeli mültecilerle ilgili büyük bir yük taşıyor. Bu nedenle Ankara'nın UNRWA'ya desteği, hem insani hem de güvenlik boyutlarıyla kritik önem taşıyor.
