Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (Unicef) tarafından yayımlanan kapsamlı bir raporda, dünya genelindeki çocukların yarısının en az üç farklı iklim tehlikesine eşzamanlı olarak maruz kaldığı açıklandı. Rapora göre, yüksek gelirli ülkelerdekiler de dahil olmak üzere neredeyse her çocuk, en az bir iklim kaynaklı tehdit ile karşı karşıya. Söz konusu tehlikeler; hava kirliliği, sel, kuraklık, sıcak hava dalgaları, kasırga ve hastalık vektörlerinin yayılması gibi çocukların sağlık, eğitim ve hayatta kalma şansını doğrudan etkileyen unsurları kapsıyor.
Raporun arka planı ve bulguları
Unicef'in "İklim Krizinin Çocuklar Üzerindeki Etkisi" başlıklı raporu, 163 ülkeden toplanan veriler ışığında hazırlandı. Raporda, çocukların yetişkinlere kıyasla iklim değişikliğine karşı fizyolojik ve gelişimsel olarak daha savunmasız olduğu vurgulanıyor. Özellikle 5 yaş altı çocuklar, aşırı sıcaklıklar, hava kirliliği ve su kaynaklı hastalıklar karşısında en kırılgan grubu oluşturuyor. Rapora göre, dünyadaki çocukların yaklaşık 1 milyarı, hava kirliliğinin en yüksek olduğu bölgelerde yaşıyor. Ayrıca 920 milyon çocuk, su kıtlığı tehdidi altında; 820 milyon çocuk ise sıcak hava dalgalarının sıklaştığı bölgelerde bulunuyor. Unicef, bu verilerin çocukların iklim değişikliğine uyum kapasitesinin artırılması için acil yatırım yapılması gerektiğinin altını çiziyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Rapor, Afrika kıtasındaki çocukların iklim tehlikelerine karşı en yüksek risk altında olduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte, Asya-Pasifik bölgesi de özellikle sel ve tayfunlar nedeniyle büyük bir tehdit altında. Latin Amerika ve Karayipler'de ise ormansızlaşma ve kuraklık, çocukların beslenme ve eğitim olanaklarını kısıtlıyor. Gelişmiş ülkelerde dahi çocuklar, hava kirliliği ve aşırı hava olayları nedeniyle risk altında. Unicef, hükümetlere iklim politikalarında çocukları merkeze almaları, yeşil altyapı yatırımları yapmaları ve eğitim sistemlerini iklim krizine uyumlu hale getirmeleri çağrısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz havzasında iklim değişikliğinden en fazla etkilenecek ülkeler arasında yer alıyor. Unicef raporundaki bulgular, Türkiye'deki çocukların da hava kirliliği, su kıtlığı ve aşırı sıcaklıklar gibi tehlikelere maruz kaldığını gösteriyor. Özellikle büyükşehirlerde hava kirliliği kaynaklı solunum yolu hastalıkları çocuklarda yaygın. Rapordaki veriler, Türkiye'nin iklim değişikliği uyum politikalarını çocuk odaklı hale getirmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Ayrıca, Türkiye'nin iklim finansmanı ve yeşil kalkınma projelerinde çocuk sağlığı ve eğitimine öncelik vermesi, uluslararası yükümlülükleri açısından da önem taşıyor.
