Birleşmiş Milletler, Genel Kurul öncesinde çocuk evliliğini sona erdirmeye yönelik bir karar tasarısını kabul etti. BM tahminlerine göre, şu anda hayatta olan 650 milyon kadın ve kız çocuğu 18 yaşından önce evlendirildi. Yeni karar, bu konuda farkındalık yaratmayı ve ülkeleri çocuk evliliğini sona erdirmek için harekete geçmeye teşvik etmeyi amaçlıyor.
Gelişmenin Arka Planı
Çocuk evliliği, dünya genelinde milyonlarca kız çocuğunun hayatını olumsuz etkileyen bir insan hakları ihlali olarak kabul ediliyor. BM verilerine göre, her yıl 12 milyon kız çocuğu 18 yaşından önce evlendiriliyor. Bu durum, kız çocuklarının eğitim hayatını kesintiye uğratıyor, ekonomik bağımsızlıklarını engelliyor ve sağlık risklerini artırıyor.
Çocuk evliliğiyle mücadele, BM'nin Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri arasında yer alıyor. 2030 yılına kadar çocuk evliliğini sona erdirmek hedefleniyor. Ancak mevcut hızla, bu hedefe ulaşmak zor görünüyor. Yeni kabul edilen karar, üye ülkelerin yasal düzenlemeler yapmasını, eğitim ve farkındalık kampanyaları düzenlemesini ve kız çocuklarının güçlendirilmesini teşvik ediyor.
Karar metninde, çocuk evliliğinin yoksulluk, eğitimsizlik, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve çatışmalar gibi faktörlerle bağlantılı olduğu vurgulanıyor. Ayrıca, çocuk evliliğinin önlenmesi için çok sektörlü bir yaklaşımın gerekliliği belirtiliyor. BM, hükümetlere, sivil topluma ve özel sektöre iş birliği çağrısı yapıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Çocuk evliliği, özellikle Sahra Altı Afrika, Güney Asya ve Latin Amerika'da yaygın. UNICEF verilerine göre, Nijer, Bangladeş, Çad, Mali ve Orta Afrika Cumhuriyeti gibi ülkelerde çocuk evliliği oranları yüksek. Ancak bu sorun sadece gelişmekte olan ülkelerle sınırlı değil; gelişmiş ülkelerde de yasal boşluklar nedeniyle çocuk evliliği görülebiliyor.
Küresel çapta çocuk evliliğiyle mücadele, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kız çocuklarının hakları açısından kritik önem taşıyor. BM kararı, uluslararası toplumun bu konudaki kararlılığını göstermesi açısından önemli bir adım. Ancak kararların bağlayıcılığı olmadığı için, uygulama aşamasında ülkelerin iradesi belirleyici olacak.
Karar, aynı zamanda çocuk evliliğinin ekonomik ve sosyal maliyetlerine de dikkat çekiyor. Dünya Bankası'na göre, çocuk evliliği küresel ekonomide yılda milyarlarca dolar kayba neden oluyor. Kız çocuklarının eğitimden mahrum kalması, iş gücüne katılımını azaltıyor ve yoksulluğu derinleştiriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, çocuk evliliğiyle mücadelede yasal düzenlemelere sahip olsa da, uygulamada sorunlar devam ediyor. Türk Medeni Kanunu'na göre evlilik yaşı 17, ancak olağanüstü durumlarda 16'ya kadar düşürülebiliyor. Ancak erken yaşta evlilikler, özellikle kırsal bölgelerde ve göçmen topluluklar arasında yaygın. BM kararı, Türkiye'nin de bu konudaki çabalarını artırması için bir çağrı niteliğinde. Türkiye, bölgesel ve küresel platformlarda çocuk hakları savunuculuğu yaparak, bu kararın uygulanmasına katkı sağlayabilir. Ayrıca, Türkiye'nin Suriyeli mülteciler arasında çocuk evliliğini önlemeye yönelik programları, küresel çabalara örnek teşkil edebilir.
