Todd Blanche'ın Salı günü Senato Yargı Alt Komitesi'nde verdiği ifade, Donald Trump'ın adalet sistemini siyasi rakiplerine karşı bir silah olarak kullanma çabalarının hâlâ canlı olduğunu ortaya koydu. Eski başkanın kişisel avukatı olarak görev yapan Blanche, Cumhuriyetçi senatör John Cornyn'in soruları karşısında Trump'ın Adalet Bakanlığı'nı kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirme girişimlerini itiraf etti. Bu itiraf, Washington'da Trump'ın 2024 seçimlerine hazırlanırken hukuk sistemini yeniden şekillendirme planlarının ne kadar ileri gittiğine dair endişeleri artırdı.
Blanche'ın Cornyn'e İtirafı: Trump'ın Engellenemez Dürtüsü
John Bowden'in The Independent'ta kaleme aldığı analize göre, Blanche'ın ifadesi iki önemli gerçeği gün yüzüne çıkardı. Birincisi, Trump'ın başkanlığı sırasında Adalet Bakanlığı'nı kişisel bir araç olarak kullanma arzusunun yeni bir şey olmadığı; ikincisi ise bu eğilimin 2024'te yeniden başkan seçilmesi halinde daha da kurumsallaşacağı. Blanche, Cornyn'in "Başkan Trump size Adalet Bakanlığı'nı siyasi rakiplerine karşı kullanma talimatı verdi mi?" sorusuna doğrudan "Evet" yanıtı vermese de, Trump'ın eski başsavcı Jeff Sessions'a yönelik öfkesini ve bakanlıktan beklentilerini ayrıntılı olarak anlattı. Özellikle Trump'ın "Bakanlık bana ait, istediğimi yapmalı" şeklindeki sözlerini aktarması, eski başkanın hukuk anlayışının boyutlarını gözler önüne serdi.
Blanche'ın ifadesi, Trump'ın "silahlanma fonu" olarak adlandırılan ve başkanlık yetkilerini kişisel hesaplaşmalar için kullanma planının hâlâ canlı olduğunu doğruladı. Bu fon, Trump'ın başkanlığı sırasında topladığı yüz milyonlarca dolarlık bağışları ve bu paraların siyasi rakipleri hedef alan hukuki süreçlerde kullanılmasını içeriyor. Blanche'ın anlattıkları, Trump'ın 2020 seçim sonuçlarına itiraz sürecinde de benzer bir mantıkla hareket ettiğini, hatta bazı senatörlere "Sadece istediğimi yapmam gerekiyor, anayasa falan umurumda değil" dediğini ortaya koydu.
Sistemin İki Yüzü: Cumhuriyetçilerin Sessizliği ve Demokratların Uyarıları
Senato'daki oturum, aslında iki partinin de Trump'ın bu eğilimlerini bildiğini ancak farklı nedenlerle sessiz kaldığını gösterdi. Demokrat senatörler Blanche'ı sorgularken, Cumhuriyetçilerin çoğu ya sessiz kaldı ya da Trump'ı savunma refleksi gösterdi. Bu durum, Trump'ın parti içindeki hakimiyetinin hâlâ ne kadar güçlü olduğunu kanıtlıyor. Cornyn gibi bazı Cumhuriyetçilerin soruları ise daha çok Trump'ın gelecekteki adımlarını sınırlamaya yönelik değil, geçmişi anlamaya dönüktü. Bu da Trump'ın yeniden başkan seçilmesi halinde benzer uygulamaların devam edebileceği endişesini artırıyor.
Bowden'ın analizinde dikkat çektiği bir diğer nokta, Blanche'ın ifadesinin Trump'ın 6 Ocak 2021'deki Kongre baskınıyla ilgili soruşturmalarda da kullanılabileceği. Zira Blanche'ın aktardıkları, Trump'ın seçim sonuçlarını tersine çevirmek için hukuki ve siyasi araçları nasıl bir arada kullandığını gözler önüne seriyor. Özellikle Trump'ın "Başsavcıyı değiştirelim, sonra da seçim sonuçlarını iptal ettirelim" şeklindeki ifadeleri, aslında daha geniş bir darbe planının parçası olarak yorumlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, ABD'nin iç siyasetindeki kutuplaşmanın bir yansıması olmakla birlikte, Türkiye'yi doğrudan etkilememektedir. Ancak ABD'de hukukun üstünlüğüne yönelik bu tür tartışmalar, küresel ölçekte demokratik kurumların zayıflamasına işaret etmektedir. Türkiye açısından asıl önemli olan, ABD'nin 2024 seçimleri sonrası dış politikasının geçirebileceği dönüşümdür. Trump'ın yeniden seçilmesi durumunda, NATO müttefikliği, terörle mücadele ve ticaret gibi konularda daha öngörülemez bir ABD ile karşı karşıya kalınabilir. Ayrıca Trump'ın hukuki süreçleri siyasileştirme eğilimi, ABD'nin müttefiklerine verdiği güvenlik garantilerinin de sorgulanmasına yol açabilir. Bu nedenle Türkiye, ABD iç siyasetindeki bu gelişmeleri yakından takip etmeli ve olası senaryolara hazırlıklı olmalıdır.
