Malezya'nın eski ekonomi bakanı Rafizi Ramli ve onun liderliğindeki ayrılıkçı parti Bersama, ülke siyasetinde güvenilir bir üçüncü güç olarak ortaya çıkmasa da Başbakan Enver İbrahim liderliğindeki reformist Pakatan Harapan (PH) koalisyonundan oy çalarak Johor eyalet seçimlerinde muhalefetin zaferine yol açabilir. Siyasi analistler, Bersama'nın özellikle genç ve kentli seçmenler arasında popüler olan PH tabanından önemli ölçüde oy alabileceğini belirtiyor. Bu durum, zaten kırılgan bir çoğunluğa sahip olan Enver hükümeti için ciddi bir sınav anlamına geliyor.
Bersama'nın yükselişi ve PH'nin zayıf noktaları
Rafizi Ramli, 2021 yılında Enver'in politikalarını eleştirerek PH'den ayrılmış ve Bersama'yı kurmuştu. Bersama, özellikle yolsuzlukla mücadele ve ekonomik reform vaatleriyle dikkat çekiyor. Ancak partinin henüz net bir ideolojik çizgisi olmadığı ve kişisel hırslar üzerine inşa edildiği eleştirileri yapılıyor. Johor seçimleri, Bersama'nın gerçek siyasi ağırlığını göstereceği ilk büyük sınav olacak. Anketler, Bersama'nın oy oranının yüzde 10-15 civarında olduğunu, ancak bu oyların büyük kısmının PH'den geleceğini işaret ediyor. Johor, geleneksel olarak PH'nin güçlü olduğu bir eyalet olmasa da, Enver hükümeti için sembolik bir öneme sahip. Eyalet seçimlerinde alınacak bir yenilgi, federal düzeyde hükümetin istikrarını sorgulatabilir.
Malezya siyasetinde etnik ve dinsel kutuplaşma önemli bir rol oynuyor. PH, çoğunlukla Çin kökenli Malezyalılar ve kentli seçmenler tarafından desteklenirken, Bersama'nın daha çok Malay Müslüman seçmenlere hitap etmeye çalıştığı görülüyor. Bu durum, PH'nin Malay tabanını daha da daraltabilir. Öte yandan, Bersama'nın Malay milliyetçisi söylemleri, muhafazakar Malay seçmenleri cezbetmek için yeterli olmayabilir; zira bu kesim zaten Perikatan Nasional (PN) ittifakına yönelmiş durumda. Johor'da PN'nin güçlü bir adayı olmaması, Bersama'nın işini kolaylaştırsa da, partinin organizasyonel zayıflığı ve mali kaynaklarının kısıtlı olması başarı şansını düşürüyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Endonezya ve ASEAN etkisi
Malezya'daki bu siyasi kriz, sadece iç dinamiklerle sınırlı değil. Endonezya, Singapur gibi komşu ülkeler, Malezya'nın istikrarını yakından takip ediyor. Enver hükümetinin düşmesi, Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) içinde dengeleri değiştirebilir. Enver, reformist ve ılımlı İslami duruşuyla ASEAN'da Çin ve ABD arasında denge politikası izliyor. Onun yerine geçecek daha milliyetçi bir hükümet, Çin ile ekonomik ilişkileri zora sokabilir. Ayrıca, Malezya'nın Myanmar krizindeki rolü de Enver'in diplomasisiyle şekilleniyor. Johor seçimlerinin sonucu, bölgesel güçlerin Malezya'ya yönelik politikalarını da etkileyebilir.
Ekonomik açıdan, Malezya'nın siyasi istikrarsızlığı yabancı yatırımcıları tedirgin ediyor. Ülke, pandemi sonrası toparlanma sürecinde ve yükselen enflasyonla mücadele ederken, bir seçim belirsizliği ekonomik büyümeyi yavaşlatabilir. Johor, Singapur'a yakınlığıyla önemli bir yatırım bölgesi; eyaletteki siyasi kayma, özellikle teknoloji ve üretim sektörlerinde yatırım kararlarını geciktirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Malezya, Türkiye'nin Güneydoğu Asya'daki önemli ortaklarından biridir. İki ülke arasında savunma sanayii, ticaret ve eğitim alanlarında iş birliği bulunmaktadır. Enver hükümetinin istikrarı, Türkiye-Malezya ilişkilerinin sürdürülebilirliği açısından önemlidir. Johor seçimlerinde Bersama'nın PH'den oy çalması, Enver'in elini zayıflatabilir ve Türkiye'nin Malezya'daki diplomatik yatırımlarını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, Malezya'da siyasi istikrarsızlık, Türk şirketlerinin bölgedeki yatırım kararlarını geciktirebilir. Bununla birlikte, doğrudan bir etki söz konusu olmasa da, ASEAN bölgesindeki güç dengelerindeki herhangi bir kayma, Türkiye'nin çok yönlü dış politikası açısından dikkatle izlenmelidir.
