Fransa'nın eski first lady'si Bernadette Chirac, 93 yaşında hayatını kaybetti. 1995'ten 2007'ye kadar Elysee Sarayı'nda eşi Cumhurbaşkanı Jacques Chirac'ın yanında 12 yıl boyunca 'son kraliçe' unvanını taşıyan Chirac, eşinin ünlü aldatmacalarını soğukkanlı mizahıyla karşılarken, kırsal Fransa'da kendi siyasi güç tabanını inşa etmesiyle tanınıyordu. Fransız siyasetinde nadir rastlanan bir denge yeteneğiyle, hem devlet protokolünün ağırlığını taşıdı hem de kendi kimliğini korudu.
‘Çelik iradeli first lady’nin yükselişi
Bernadette Chodron de Courcel, 18 Mayıs 1933'te Paris'te aristokrat bir ailede dünyaya geldi. Siyaset bilimi eğitimi aldıktan sonra 1956'da Jacques Chirac ile evlendi. Eşinin siyasi kariyeri boyunca onun en yakın danışmanı oldu. 1970'lerde Corrèze bölgesinde belediye meclisi üyeliği yaparak siyasete atıldı. 1995'te Jacques Chirac'ın cumhurbaşkanı seçilmesiyle Elysee Sarayı'na taşındı. Burada sadece protokol görevlerini yerine getirmekle kalmadı, aynı zamanda 'Bernadette'in Listesi' olarak bilinen bir hayırseverlik ağı kurarak dezavantajlı bölgelere yardım götürdü. Kanser hastalarına destek ve çocuk hakları konularında aktif rol oynadı.
Özel hayatın sınırlarında
Bernadette Chirac, eşinin uzun süreli metresi olduğu iddia edilen Japon asıllı bir kadınla ilişkisini duyduğunda, basına verdiği röportajda 'Bir erkeğin zayıflıklarını anlamak gerekir' diyerek olgun bir tavır sergiledi. Ancak bu durum, onun siyasi kariyerine gölge düşürmedi. Aksine, Corrèze'deki yerel seçimlerde bağımsız aday olarak meclise girmeyi başardı. Fransa'nın kırsal kesiminde halkla kurduğu sıcak ilişkiler, ona 'Köylülerin Kraliçesi' lakabını kazandırdı. 2007'de eşinin görev süresi sona erdiğinde, siyasi etkinliğini azaltmadan sürdürdü.
Son kraliçe mirası
Bernadette Chirac, Fransız siyaset tarihinde eşi tarafından gölgede bırakılmayı reddeden ender first lady'lerdendi. Anılarında 'Ben asla bir dekorasyon olmadım' diye yazdı. Onun mirası, hem Elysee'deki protokol kurallarını esnetmesi hem de kırsal kalkınma projelerine yaptığı katkılarla hatırlanacak. Fransa'da bugün düzenlenen anma törenlerine binlerce kişinin katılması bekleniyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bernadette Chirac'ın vefatı, Türkiye-Fransa ilişkileri açısından sembolik bir anlam taşıyor. Jacques Chirac döneminde Türkiye'nin AB üyelik sürecine verdiği destek hatırlanırsa, Chirac çiftinin Türkiye'ye yönelik olumlu tutumu önemliydi. Bernadette Chirac, eşinin Türkiye yanlısı politikalarını desteklemiş ve 2005'te Türkiye'nin AB müzakerelerine başlamasını memnuniyetle karşılamıştı. Bugün ise Fransa'da Türkiye karşıtı söylemlerin yükseldiği bir ortamda Chirac döneminin ılımlı yaklaşımı özlemle anılıyor. Ancak bu vefatın Türkiye'nin güncel dış politikasına doğrudan bir etkisi bulunmuyor; daha çok tarihsel bir bağlam içinde değerlendirilebilir.
