Aşırı sağcı İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, insan hakları örgütlerinin kendisi hakkında yargılama çağrısı yapmasının ardından New York'a planladığı seyahatini iptal etti. İsrail basınında yer alan haberlere göre, Ben-Gvir'in Amerika Birleşik Devletleri'ne yapacağı ziyaret, özellikle Filistinli sivillere yönelik şiddet olaylarındaki rolü nedeniyle yoğun eleştirilere hedef oldu. İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) ve Uluslararası Af Örgütü gibi kuruluşlar, Ben-Gvir'in savaş suçları işlediği gerekçesiyle uluslararası mahkemede yargılanması gerektiğini savunuyor.
Seyahatin iptal edilmesinin ardındaki nedenler
Ben-Gvir'in New York seyahati, aslında İsrail'in Birleşmiş Milletler nezdindeki temsilciliklerinde görev yapacak bir heyete başkanlık etmek üzere planlanmıştı. Ancak son günlerde özellikle New York merkezli insan hakları gruplarının ve ABD'li Demokrat vekillerin baskısı, seyahatin ertelenmesine veya tamamen iptaline yol açtı. İsrail medyası, Ben-Gvir'in kendisine yönelik olası bir protesto dalgasından ve hukuki zorluklardan çekindiği için bu kararı aldığını belirtiyor. Ben-Gvir daha önce de Batı Şeria'daki Yahudi yerleşimlerine yönelik şiddet olaylarını kışkırttığı ve Filistinlilere karşı nefret söylemi kullandığı gerekçesiyle uluslararası toplumun tepkisini çekmişti.
İnsan hakları örgütlerinin çağrıları ve uluslararası boyut
İnsan Hakları İzleme Örgütü, Ben-Gvir'in 2022'den bu yana Filistinli sivillere karşı işlediği iddia edilen suçların Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından soruşturulması için bir rapor yayımlamıştı. Raporda, Ben-Gvir'in İsrail güvenlik güçlerine yönelik talimatlarının orantısız güç kullanımına yol açtığı ve bunun savaş suçu teşkil edebileceği vurgulanmıştı. Benzer şekilde, Uluslararası Af Örgütü de İsrail'in işgal altındaki topraklardaki uygulamalarının apartheid rejimi olduğunu iddia eden bir kampanya yürütüyor ve Ben-Gvir'i bu bağlamda sorumlu tutuyor. ABD'deki bazı Kongre üyeleri de Ben-Gvir'in vize başvurusunun reddedilmesi için Dışişleri Bakanlığı'na çağrıda bulunmuştu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, İsrail'in aşırı sağcı politikalarının uluslararası alanda giderek daha fazla sorgulandığını gösteriyor. Türkiye, Filistin davasına verdiği destek ve iki devletli çözüm vizyonuyla bilinirken, Ben-Gvir gibi isimlerin yargılanma çağrıları, Ankara'nın da İsrail'e yönelik eleştirilerini güçlendirebilir. Ancak Türkiye ile İsrail arasındaki son dönemdeki normalleşme çabaları, bu tür olayların diplomatik ilişkileri doğrudan etkilemesini zorlaştırabilir. Bölgesel istikrar açısından, İsrail'de aşırı sağın güçlenmesi Filistin meselesinde tansiyonu yükseltirken, Türkiye'nin bu süreçte arabuluculuk rolünü sürdürmesi bekleniyor.
