Belçika Savunma Bakanı Theo Francken, ABD Başkanı Donald Trump'ın İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'ye yönelik saldırılarına sert tepki gösterdi. Francken, Belçika'nın AB içinde savunma harcamaları konusunda geride kalan ülkelerden biri olduğunu kabul etmekle birlikte, Trump'ın Meloni'yi 'Kraliçe' olarak nitelendirerek küçümsemesine karşı çıktı. Francken, Trump'ın Meloni'ye yönelik bu tavrının 'çizgiyi aştığını' söyledi. İki lider arasındaki gerginlik, Meloni'nin Avrupa Birliği'nin ortak savunma politikaları konusunda Trump'ın taleplerine direnmesiyle başladı. Trump, geçtiğimiz haftalarda yaptığı bir konuşmada Meloni'yi 'Avrupa'nın kraliçesi' olarak alaycı bir dille anmıştı. Francken, bu ifadenin ABD-İtalya ilişkilerine zarar verebileceği uyarısında bulundu.
Gelişmenin arka planı
Belçika, NATO'nun GSYİH'nın yüzde 2'sini savunmaya ayırma hedefini karşılayamayan ülkeler arasında yer alıyor. Brüksel yönetimi, 2024 yılı itibarıyla savunma bütçesini GSYİH'nın yaklaşık yüzde 1,2'si seviyesinde tutuyor. Bu durum, özellikle Trump yönetiminin NATO müttefiklerinden daha fazla katkı talep ettiği bir dönemde Belçika'yı hassas bir konuma getiriyor. Francken, Belçika'nın bu konuda ABD Başkanı'nı kızdırmayı göze alamayacağını ancak Trump'ın Meloni'ye yönelik kişisel saldırılarının kabul edilemez olduğunu vurguladı. Belçikalı bakan, 'Trump'ın Avrupalı liderlere yönelik saygısız tutumu, transatlantik ittifakın temelini sarsıyor' dedi.
Bölgesel veya küresel boyut
Trump'ın Meloni'yi hedef alması, ABD ile İtalya arasındaki diplomatik gerilimi tırmandırma riski taşıyor. Meloni, Avrupa Birliği içinde ABD ile işbirliğini savunan ancak Avrupa'nın kendi savunma kapasitesini artırması gerektiğini vurgulayan bir lider olarak öne çıkıyor. Trump ise AB'nin ticaret ve savunma politikalarına yönelik eleştirilerini sürdürüyor. Belçika'nın bu konuda taraf tutması, AB içinde dayanışma sinyali olarak yorumlandı. Analistler, Francken'in çıkışının ABD'nin Avrupalı müttefiklerine yönelik baskısının arttığı bir dönemde Avrupa'nın birliğini koruma çabası olarak görüyor. Öte yandan, Belçika'nın kendi savunma harcamaları konusundaki zafiyeti, bu çıkışın etkisini sınırlayabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Trump'ın Avrupalı liderlere yönelik bu tür saldırıları, Türkiye'nin NATO içindeki konumunu dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, NATO'nun en büyük ikinci ordusuna sahip ülke olarak savunma harcamalarında yüzde 2 hedefini aşarken, ABD ile ilişkilerinde inişli çıkışlı bir seyir izliyor. Trump'ın Meloni'ye yönelik tavrı, ABD'nin müttefiklerine karşı daha sert bir çizgi izleyebileceğinin işareti olarak okunabilir. Bu durum, Türkiye'nin ABD ile savunma işbirliği ve F-16 alımı gibi konulardaki müzakerelerinde ek bir baskı unsuru yaratabilir. Ayrıca, Avrupa içindeki bu tür gerginlikler, Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde bir denge unsuru olarak kullanabileceği bir atmosfer oluşturabilir.
