Belçika, Hamas'ın Gazze Şeridi'ndeki siyasi ve idari kontrolden kısmen geri çekilmesinin ardından Filistin devletini tanıma seçeneğini yeniden masaya yatırdı. Brüksel yönetimi, bu adımın bölgede kalıcı barışa katkı sağlayabileceğini düşünürken, son üç yılda birçok Avrupa ülkesi Filistin devletini resmen tanımış durumda. Belçika Dışişleri Bakanı, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Hamas'ın Gazze'deki yönetim rolünden çekilmesi, Filistin devletinin tanınması için önümüzdeki engelleri azaltabilir" ifadelerini kullandı.
Gelişmenin Arka Planı
Hamas, Ekim 2023'te İsrail'e yönelik başlattığı büyük çaplı saldırının ardından Gazze'de savaşla karşı karşıya kalmıştı. Savaşın başlamasından bu yana Gazze'de insani durum hızla kötüleşirken, uluslararası kamuoyu ateşkes ve iki devletli çözüm çağrılarını yoğunlaştırdı. Hamas'ın son haftalarda Filistin Yönetimi ile yaptığı görüşmelerde, Gazze'nin sivil yönetimini Filistin Yönetimi'ne devretmeye hazır olduğu sinyali verdiği belirtiliyor. Bu adım, Belçika gibi ülkelerde Filistin devletinin tanınması için siyasi zeminin olgunlaştığı yorumlarına yol açtı.
Avrupa'da Filistin devletini tanıyan ülkeler arasında İsveç, İspanya ve İrlanda gibi isimler bulunuyor. 2023 yılında İspanya, Filistin devletini tanıdığını duyururken, İrlanda da benzer bir karar almıştı. Belçika'nın bu kararı alması durumunda, Avrupa Birliği içinde Filistin'e destek veren ülkelerin sayısı artacak. Ancak Almanya ve Fransa gibi büyük AB ülkeleri, henüz Filistin devletini tanımaya yanaşmıyor. Belçika'nın olası tanıma kararı, bu ülkeler üzerinde de baskı oluşturabilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Filistin devletinin tanınması, yalnızca Avrupa'da değil, tüm dünyada yankı uyandıracak bir gelişme. Birleşmiş Milletler'de Filistin, gözlemci statüsüne sahip olsa da, tam üyelik için yeterli desteği henüz bulamıyor. Belçika gibi bir NATO ve AB üyesinin tanıma kararı, uluslararası hukuk çerçevesinde Filistin'in konumunu güçlendirebilir. İsrail yönetimi ise bu tür adımlara şiddetle karşı çıkıyor ve bunun barış sürecine zarar verdiğini savunuyor.
Bölgede Hamas'ın Gazze yönetiminden çekilmesi, Filistin Yönetimi'nin Gazze'de yeniden kontrolü ele alması için bir fırsat sunuyor. Ancak Filistin Yönetimi'nin zaten sınırlı otoritesi ve yaşadığı mali kriz, bu geçişi zorlaştırabilir. Öte yandan, Mısır ve Katar gibi bölge ülkeleri, Hamas ile Filistin Yönetimi arasında arabuluculuk yaparak bu geçişi kolaylaştırmaya çalışıyor. Belçika'nın tanıma kararı, bu sürece uluslararası destek sağlayarak Filistin yönetiminin elini güçlendirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, uzun yıllardır Filistin devletinin tanınması için uluslararası alanda aktif bir politika izliyor. Belçika gibi bir AB ülkesinin bu yönde adım atması, Türkiye'nin desteklediği iki devletli çözüm vizyonuna uluslararası meşruiyet kazandırabilir. Ayrıca, Hamas'ın Gazze'den çekilmesi, Türkiye'nin Filistinli gruplar arasındaki arabuluculuk çabalarını da olumlu etkileyebilir. Ancak bu gelişme, Türkiye-İsrail ilişkilerinde henüz somut bir yansıma bulmuş değil. Ankara, bir yandan Filistin devletini tanıyan ülkelerle diplomatik iş birliğini artırırken, diğer yandan İsrail ile dengeli bir ilişki sürdürmeye çalışıyor. Belçika'nın kararı, Türkiye'nin Avrupa Birliği içinde Filistin konusunda yalnız olmadığını göstermesi açısından önemli.
