Türkiye, Mayıs ayında ilk kıtalararası balistik füze (ICBM) projesi Yıldırımhan'ı duyurarak savunma camiasında şaşkınlık yarattı. Türk savunma çevreleri ve kamuoyu o ana kadar daha çok Tayfun ve Cenk gibi kısa ve orta menzilli füze sistemlerine odaklanmıştı. Yıldırımhan'ın menzilinin 5.000 kilometrenin üzerinde olması bekleniyor; bu da Türkiye'nin teorik olarak Avrupa'nın büyük bölümü, Ortadoğu, Kuzey Afrika ve hatta Güney Asya'yı hedef alabilecek bir kabiliyete sahip olacağı anlamına geliyor. Ancak Batılı şahin çevreler bu gelişmeyi abartılı bir tehdit olarak sunmaya başladılar. Oysa uzmanlara göre, Yıldırımhan henüz taslak aşamasında ve tam anlamıyla faaliyete geçmesi için on yıldan fazla bir süre gerekecek. Ayrıca Türkiye'nin bu füze projesi, ABD ve Rusya gibi nükleer süper güçlerin ICBM envanterlerinin yanında oldukça mütevazı kalıyor.
Yıldırımhan Projesinin Arka Planı
Yıldırımhan, Türkiye'nin uzun süredir devam eden füze teknolojisi geliştirme programının bir parçası. Türkiye, Tayfun füzesi ile 500 kilometrenin üzerinde bir menzile ulaşmış, Cenk projesiyle de bin kilometre civarında bir menzili hedeflemişti. Yıldırımhan ise bu projelerin çok ötesine geçerek, Türkiye'nin füze teknolojisinde geldiği noktayı gösteriyor. Fizibilite çalışmaları devam eden projenin, katı yakıtlı ve karayolunda taşınabilir olması planlanıyor. Bu özellik, füzenin sürpriz saldırılara karşı daha dayanıklı olmasını sağlayacak. Projenin tamamlanması için gereken süre ve maliyet konusunda resmi bir açıklama yapılmış değil; ancak Türk savunma sanayiindeki kaynaklar, ilk test atışının 2030’lu yılların ortalarında yapılabileceğini belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Türkiye'nin ICBM geliştirme hamlesi, Doğu Akdeniz ve Ortadoğu'da dengeleri değiştirme potansiyeli taşıyor. Özellikle Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin tepkisi gecikmedi. Atina, füzenin Doğu Akdeniz'deki enerji kaynakları üzerindeki gerilimi artırabileceğini savunuyor. ABD'de ise bazı çevreler, Türkiye'nin NATO'dan bağımsız bir füze kabiliyeti geliştirmesini ittifakın caydırıcılığına darbe olarak yorumluyor. Ancak NATO yetkilileri, Türkiye'nin füze programının ittifakın savunma planlarıyla çelişmediğini ve Ankara'nın yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirtiyor. Rusya ise Türkiye'nin bu adımını, ABD füze savunma sistemlerine karşı bir denge unsuru olarak görüyor, ancak Moskova da kendi ICBM'lerinin tehdit altına girebileceği endişesini taşıyor. Bu füze projesi, Türkiye'nin savunma sanayiinde dışa bağımlılığı azaltma stratejisinin bir parçası olarak okunmalı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Yıldırımhan projesi, Türkiye'nin caydırıcılık kapasitesini artırma ve bölgesel güç statüsünü pekiştirme hedefinin somut bir yansımasıdır. Teknik olarak menzilinin, Türkiye'yi potansiyel tehditlere karşı daha geniş bir coğrafyada karşılık verebilir kılması, savunma stratejisinde önemli bir sıçramadır. Ancak bu girişim, NATO içinde uyum sorunlarına yol açabilir ve Yunanistan ile yaşanan gerilimi tırmandırabilir. Öte yandan, projenin uzun vadeye yayılması ve yüksek maliyeti, ekonomik kaynaklar üzerinde baskı oluşturabilir. Sonuç olarak, Yıldırımhan Türkiye'nin teknolojik yetkinliğini gösterse de, bölgesel rekabeti derinleştirme riski taşıyor.
