Batı Avrupa ülkelerinde uzun vadeli suç oranları düşüş eğiliminde olmasına rağmen, kamuoyunun büyük bir çoğunluğu suçun arttığına inanıyor. İngiltere merkezli YouGov araştırma şirketinin altı ülkede gerçekleştirdiği ankete göre, katılımcıların yaklaşık yüzde 70'i ülkelerindeki suç seviyesinin son birkaç yılda yükseldiğini düşünüyor. Oysa Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) verileri, bölgedeki genel suç oranlarının 2000'li yılların başından bu yana istikrarlı şekilde azaldığını gösteriyor. Ankete katılanların çoğu ulusal polislerine güven duyduğunu ifade etse de, suç algısı ile gerçeklik arasındaki bu uçurum, güvenlik politikaları ve medya etkisi açısından önemli soruları gündeme getiriyor.
Algı ve gerçeklik arasındaki uçurum
YouGov’un 2024 yılında Fransa, Almanya, İtalya, İspanya, İsveç ve Birleşik Krallık’ta yaptığı ankette, her ülkede katılımcıların en az yarısı suç oranlarının son beş yılda “çok arttığını” belirtti. Özellikle İsveç’te bu oran yüzde 81’e, Fransa’da yüzde 76’ya ulaştı. Oysa Eurostat ve ulusal istatistik ofisleri, aynı dönemde hırsızlık, şiddet ve araçla ilgili suçlarda belirgin düşüş kaydetti. Araştırmacılar, bu çelişkili algının medyada suç haberlerinin yoğun işlenmesi, sosyal medyada korku viralliği ve siyasi söylemlerin etkisiyle şekillendiğini belirtiyor. Suç mağduriyeti anketleri de insanların gerçek riskleri abartma eğiliminde olduğunu gösteriyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Suç algısındaki bu bozulma, yalnızca Batı Avrupa’ya özgü değil; benzer eğilimler ABD ve Avustralya’da da gözlemleniyor. Ancak Avrupa’da güvenlik endişeleri, aşırı sağ partilerin yükselişi ve göç karşıtı söylemlerle doğrudan bağlantılı hale geliyor. Ankete göre, katılımcıların çoğu ulusal polise güvenirken, adalet sistemine olan güven daha düşük. Bu durum, cezalandırıcı politikaların değil, önleyici ve toplum temelli güvenlik yaklaşımlarının önemini ortaya koyuyor. Ayrıca, pandemi sonrası ekonomik baskılar ve konut krizinin suç korkusunu artırdığı düşünülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu araştırma, Türkiye’nin de benzer bir algı-gayri safi gerçeklik çelişkisiyle karşı karşıya olabileceğini düşündürüyor. Türkiye’de de suç oranlarına ilişkin kamuoyu algısı, resmi istatistiklerle farklılaşabiliyor. Avrupa’daki bu eğilim, medya okuryazarlığı ve güvenlik politikalarının etkinliği konusunda dersler içeriyor. Ayrıca, Türkiye’nin AB ile güvenlik işbirliği bağlamında, suçla mücadele ve algı yönetimi konularında ortak çalışmalar yapması faydalı olabilir. Suç korkusunun toplumsal huzura ve demokratik süreçlere etkisi, küresel bir olgu olarak Türk siyaseti için de dikkate değerdir.
