Avrupa'da orman yangınları krizi hafta sonunda ikiye bölündü: Şiddetli rüzgarlar Yunanistan'ın başkenti Atina'nın kuzeydoğusundaki ormanları küle çevirirken, Batı Avrupa ülkeleri nihayet rahat bir nefes aldı. Yunanistan'ın Attika bölgesinde alevler yerleşim yerlerine ulaştı ve yüzlerce kişi tahliye edildi. Yangın söndürme uçakları, şiddetli rüzgar nedeniyle denizden su alamayınca havadan müdahale sekteye uğradı. Alevler hızla yayılırken, yetkililer çok sayıda köy ve kasabayı boşaltma kararı aldı. Atina'nın kuzeyindeki Varnavas köyü yakınlarında başlayan yangın, güneye doğru ilerleyerek Penteli Dağı'na ulaştı ve kentin bazı banliyölerini tehdit etmeye başladı.
Attika'daki yangınlar: tahliyeler ve can kayıpları
Yunanistan İtfaiyesi, Cumartesi günü öğleden sonra başlayan ve gece boyunca kontrol altına alınamayan yangının, Pazar günü de şiddetini artırdığını duyurdu. Rüzgarın saatte 100 kilometreye ulaştığı bölgede, alevlerin önünde birçok köy boşaltıldı. Yunan devlet televizyonu ERT, Varnavas, Nea Makri, Dionysos ve Rodopoli civarındaki yerleşimlerde yaşayanlara tahliye emri verildiğini aktardı. Görgü tanıkları, gökyüzünün dumanla kaplandığını ve bazı mahallelerde alevlerin evlere sıçradığını bildirdi.
Yunanistan İklim Krizi ve Sivil Koruma Bakanı Vasilis Kikilias, yaptığı açıklamada, yangınla mücadelenin zorluğuna vurgu yaparak "Şu ana kadar hiçbir can kaybı yaşanmadı ancak durum çok kritik" dedi. Bakan, İtalya, Fransa ve diğer AB ülkelerinden takviye uçak ve itfaiye ekipleri talep ettiklerini söyledi. Duman bulutları Atina'nın merkezine kadar ulaştı; başkentte yaşayanlar, gökyüzünde dev bir duman sütunu gördüklerini ve havada yanık kokusu hissettiklerini belirtti. Resmi verilere göre, yangın şu ana kadar yaklaşık 20.000 hektarlık alanı kül etti ve 100'den fazla ev hasar gördü.
Yunanistan, son yıllarda iklim değişikliğine bağlı olarak sıklaşan orman yangınlarıyla mücadele ediyor. 2021'de yaşanan büyük yangınlarda 100'den fazla kişi hayatını kaybetmişti. Ülke, bu yaz Avrupa'nın en sıcak hava dalgalarından birini yaşıyor; sıcaklıkların 40 derecenin üzerinde seyretmesi ve neredeyse hiç yağış olmaması, bitki örtüsünü adeta barut deposuna çevirdi. Meteoroloji uzmanları, önümüzdeki günlerde rüzgarın hafifleyeceğini ancak sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyredeceğini tahmin ediyor.
Batı Avrupa'da rahatlama
Bu arada, Batı Avrupa'da hafta başında etkili olan yoğun orman yangınları, hava koşullarının iyileşmesiyle büyük ölçüde kontrol altına alındı. Fransa'nın güneybatısındaki Gironde ve Landes bölgelerinde yüzlerce itfaiyeci hâlâ alevlerle mücadele ederken, yetkililer yangının artık tehdit oluşturmadığını ve tahliye edilenlerin geri dönmeye başladığını açıkladı. İspanya'nın kuzeybatısındaki Zamora bölgesinde de benzer şekilde yangınların söndürüldüğü bildirildi.
Ancak uzmanlar, Avrupa'da yangın riskinin henüz bitmediğine dikkat çekiyor. İklim bilimcileri, Akdeniz havzasının küresel ısınmanın etkisiyle giderek daha kurak bir yapıya büründüğünü ve bu tür felaketlerin önümüzdeki yıllarda daha sık yaşanacağını vurguluyor. Avrupa Birliği, üye ülkelere yangın söndürme uçakları ve ekipmanları tedarik ederek ortak bir müdahale ağı oluşturmaya çalışıyor; ancak özellikle Yunanistan gibi büyük ormanlık alanlara sahip ülkeler, kendi kapasitelerini artırmak zorunda olduklarını kabul ediyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Yunanistan'daki yangınlar, Türkiye için iki açıdan önem taşıyor. Öncelikle, Akdeniz havzasındaki iklim değişikliğinin etkileri her iki ülkeyi de benzer şekilde tehdit ediyor; Türkiye, geçmiş yıllarda büyük orman yangınlarıyla mücadele etmiş ve halen bu riskle karşı karşıya. Bu durum, iki ülkenin yangınla mücadele konusunda iş birliği yapmasını zorunlu kılıyor. Nitekim Türkiye, geçmişte dost ülkelere uçak ve ekipman desteği sağlamıştı. Ayrıca, Yunanistan'daki yangınların Türkiye'ye doğrudan bir göç dalgası yaratması beklenmese de, bölgede iklim kaynaklı istikrarsızlık, göç hareketlerini tetikleyebilir. Bu nedenle Türkiye'nin, yangınlarla mücadelede uluslararası dayanışmaya katkı sunması ve iklim değişikliğine uyum politikalarını güçlendirmesi stratejik önem taşıyor.
