ABD Senatosu Çoğunluk Grup Başkan Vekili John Barrasso (R-Wyo.), Pazar günü yaptığı açıklamada, yarının İran ekonomisi için “D-Day” olacağını belirtti. Trump yönetimi ve ABD ordusu, Tahran’a yönelik azami mali ve askeri baskı uygulama sözü verirken, Barrasso’nun bu açıklaması, Washington’un İran’a yönelik politikasındaki sertliğin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Barrasso, “Ekonomileri paramparça ve hâlâ savaşı sona erdirmek için yeterli baskıyı hissetmiyorlar” dedi.
Trump Yönetiminin İran Politikası Sertleşiyor
Barrasso’nun açıklamaları, Trump yönetiminin İran’a yönelik “azami baskı” stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. ABD Başkanı Donald Trump, göreve gelmesinden bu yana İran’a yönelik yaptırımları artırmış ve ülkeye karşı askeri güç kullanma tehditlerini sık sık dile getirmiştir. Özellikle İran’ın nükleer programı ve bölgedeki vekil güçler aracılığıyla yürüttüğü faaliyetler, Washington’un başlıca endişe kaynakları arasında yer alıyor.
Senatör Barrasso’nun “D-Day” ifadesi, İran ekonomisinin çöküş noktasına geldiğine ve bu baskının Tahran’ı masaya oturmaya zorlayabileceğine işaret ediyor. ABD’li yetkililer, İran’ın petrol ihracatını sıfırlama hedefiyle yürüttükleri yaptırımların, ülke ekonomisi üzerinde yıkıcı etkiler yarattığını savunuyor. İran’ın para birimi riyal, son aylarda rekor düşüşler kaydederken, enflasyon oranları da yüzde 50’nin üzerine çıkmış durumda.
ABD ordusu ise bu süreçte Körfez bölgesinde askeri varlığını artırmış, İran’a yönelik olası bir askeri operasyon için hazırlıklarını sürdürdüğünü açıklamıştı. Pentagon’un son haftalarda bölgeye uçak gemisi ve savaş uçağı takviyesi yaptığı biliniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
İran’a yönelik bu baskı politikası, sadece ikili ilişkileri değil, aynı zamanda bölgesel dengeleri de yakından ilgilendiriyor. İran, Ortadoğu’da Suriye, Irak, Lübnan ve Yemen’deki nüfuzunu artırmış, bu ülkelerdeki vekil güçler aracılığıyla ABD ve müttefiklerine karşı mücadele ediyor. Özellikle İran destekli Husilerin Yemen’deki saldırıları, Kızıldeniz’deki ticaret yollarını tehdit ederken, küresel enerji arzında ciddi aksamalara yol açıyor.
ABD’nin İran’a yönelik baskıyı artırması, bölgedeki müttefikleri olan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve İsrail tarafından da memnuniyetle karşılanıyor. Bu ülkeler, İran’ın bölgesel yayılmacılığına karşı ABD’nin daha etkin bir rol oynamasını bekliyor. Ancak Çin ve Rusya, İran’a verdiği destek çerçevesinde, ABD’nin bu politikalarına karşı çıkıyor ve Tahran’la ekonomik işbirliğini sürdürüyor.
Uzmanlar, ABD’nin İran’a yönelik bu sert tutumunun, uluslararası toplumda ciddi tartışmalara yol açtığını belirtiyor. Özellikle Avrupalı müttefikler, İran’la nükleer anlaşmanın korunması ve diyaloğun sürdürülmesi gerektiğini savunuyor. Ancak Trump yönetimi, anlaşmadan çekilerek İran’a karşı daha agresif bir politika izliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişmeler, Türkiye’nin güvenliği ve dış politikası açısından yakından takip edilmesi gereken bir süreci işaret ediyor. İran’a yönelik artan baskı, Türkiye’nin doğu sınırında istikrarsızlık riskini artırabilir. Ayrıca, ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırımlar, Türk şirketlerinin ticaretini olumsuz etkiliyor. Türkiye, enerji ithalatının önemli bir kısmını İran’dan karşılıyor. Olası bir askeri çatışma durumunda, bölgesel güvenlik ortamı daha da karmaşık hale gelebilir. Bu nedenle, Türkiye’nin hem ABD hem de İran’la diyaloğunu sürdürerek bölgesel bir krize karşı hazırlıklı olması gerekiyor.
