Bangladeş'in devrik Başbakanı Şeyh Hasina, 2024 yılı içinde ülkesine döneceğini duyurdu. Hindistan'da sürgünde olan 76 yaşındaki eski lider, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada "Bu yıl içinde Dakka'ya dönüyorum" ifadelerini kullandı. Hasina'nın bu açıklaması, ülkede siyasi krizin derinleştiği bir dönemde geldi. Şeyh Hasina, 5 Ağustos 2024'te öğrenci protestoları ve askeri müdahale sonucu iktidardan uzaklaştırılmış ve ülkeyi terk etmek zorunda kalmıştı. Şu anda Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de bulunan eski başbakan, hakkında açılan yolsuzluk ve insanlığa karşı suç davalarıyla karşı karşıya.
Hasina'nın Dönüş Sinyalinin Arka Planı
Şeyh Hasina, 1996-2001 ve 2009-2024 yılları arasında toplam 20 yıl boyunca Bangladeş'in başbakanı olarak görev yaptı. Ülkenin kurucu lideri Şeyh Mucibur Rahman'ın kızı olan Hasina, uzun iktidarı boyunca ekonomik büyüme ve altyapı yatırımlarıyla tanınsa da, muhalefeti bastırmakla ve otoriter eğilimlerle eleştirildi. 2024 yılının temmuz ayında başlayan öğrenci protestoları, iş kotası sistemine karşı başlayıp kısa sürede hükümet karşıtı bir harekete dönüştü. Güvenlik güçlerinin müdahalesinde yüzlerce kişinin hayatını kaybetmesinin ardından ordu, 5 Ağustos'ta yönetime el koydu ve Hasina'yı istifaya zorladı.
O tarihten bu yana Hindistan'da yaşayan Hasina, Bangladeş'te geçici hükümet tarafından çıkarılan tutuklama emri ve Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne yapılan başvurunun hedefi oldu. Dakka yönetimi, Hasina'nın Hindistan'dan iadesini talep etmiş ancak Yeni Delhi henüz bir yanıt vermemişti. Hasina'nın "bu yıl dönüş" vaadi, siyasi gözlemciler tarafından geçici hükümete karşı bir meydan okuma ve tabanını harekete geçirme girişimi olarak yorumlanıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Hasina'nın dönüş sinyali, yalnızca Bangladeş iç siyasetini değil, Güney Asya dengelerini de etkileyebilir. Hindistan-Bangladeş ilişkileri, Hasina döneminde su paylaşımı ve ticaret anlaşmalarıyla güçlenmişti. Yeni Delhi'nin Hasina'yı iade etmemesi, Dakka'da rahatsızlık yaratmış, geçici yönetim Çin ve Pakistan'a yakınlaşma sinyalleri vermişti. Hasina'nın geri dönmesi halinde, ülkede iç savaş benzeri bir çatışma yaşanabileceği uyarıları yapılıyor. Öte yandan ABD ve Avrupa Birliği, Bangladeş'te demokratik seçimlerin bir an önce yapılması çağrısında bulunurken, Hasina'nın dönüşünün bu süreci nasıl etkileyeceği merak konusu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bangladeş, Türkiye'nin Güney Asya'daki önemli ticaret ortaklarından biridir. 2023 yılında iki ülke arasındaki ticaret hacmi 1 milyar doları aşmış, Türk müteahhitlik firmaları Bangladeş'te altyapı projeleri üstlenmişti. Şeyh Hasina'nın olası dönüşü ve ülkede istikrarsızlığın artması, Türkiye'nin bölgedeki yatırımlarını ve ticari çıkarlarını olumsuz etkileyebilir. Ayrıca, geçici yönetimin Çin ve Pakistan'a yakınlaşması, Türkiye'nin Hindistan ile dengeli ilişkiler kurma çabalarını zorlaştırabilir. Ankara, Bangladeş'teki gelişmeleri yakından izlemekte ve tüm taraflarla diyaloğu sürdürme politikası izlemektedir. Hasina krizinin barışçıl yollarla çözülmesi, bölgesel istikrar ve Türkiye'nin menfaatleri açısından önem taşımaktadır.
