Bangladeş'te şiddetli muson yağmurlarının tetiklediği toprak kayması felaketinde en az 13 kişi hayatını kaybetti. Yetkililer, ölenler arasında 5 çocuğun bulunduğunu doğruladı. Olay, ülkenin güneydoğusundaki Cox's Bazar bölgesinde meydana geldi. Sadece iki gün önce aynı bölgede meydana gelen başka bir toprak kaymasında 8 kişi ölmüş, bunlardan 5'i yine çocuktu. Bölgede etkili olan muson yağmurları, yamaçlardaki toprağın gevşemesine neden olarak ardı ardına felaketlere yol açtı. Kurtarma ekipleri, enkaz altında kalanları arama çalışmalarını sürdürürken, can kaybının artmasından endişe ediliyor.
Felaketin arka planı ve bölgedeki durum
Bangladeş, her yıl haziran ve eylül ayları arasında etkili olan muson yağmurları nedeniyle sık sık toprak kayması ve sel felaketleriyle karşı karşıya kalıyor. Özellikle güneydoğudaki tepelik bölgeler, ormansızlaşma ve kontrolsüz yapılaşma nedeniyle bu tür afetlere karşı son derece kırılgan hale gelmiş durumda. Cox's Bazar bölgesi, aynı zamanda dünyanın en büyük mülteci kamplarına ev sahipliği yapıyor; Myanmar'daki zulümden kaçan yüz binlerce Rohingya Müslümanı burada yaşıyor. Yetkililer, mülteci kamplarının da risk altında olduğunu belirtirken, şu ana kadar kamplardan can kaybı bildirilmedi. Bangladeş Meteoroloji Dairesi, önümüzdeki günlerde de şiddetli yağışların devam edeceğini duyurdu. Bu durum, yeni toprak kaymaları ve seller için alarm zilleri çaldırıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: İklim krizi ve kırılganlık
Güney Asya, iklim değişikliğinin etkilerini en yoğun hisseden bölgelerin başında geliyor. Bangladeş, düşük rakımı ve yoğun nüfusu nedeniyle deniz seviyesinin yükselmesi, sel ve toprak kayması gibi iklim kaynaklı afetler karşısında en savunmasız ülkelerden biri. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Paneli (IPCC) raporlarına göre, Güney Asya'da muson yağmurlarının şiddetinin ve sıklığının artması bekleniyor. Bangladeş'te toprak kaymaları, sadece can ve mal kaybına yol açmakla kalmıyor; aynı zamanda tarım arazilerini, altyapıyı ve mülteci kamplarını da tehdit ediyor. Uluslararası yardım kuruluşları, bölgede erken uyarı sistemlerinin ve afet yönetimi kapasitesinin güçlendirilmesi çağrısı yapıyor. Bu felaketler, iklim krizinin adil olmayan etkilerini de gözler önüne seriyor: Karbon emisyonuna en az katkıda bulunan ülkeler, en ağır bedeli ödüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bangladeş'teki bu felaket, Türkiye için doğrudan bir güvenlik veya ekonomi tehdidi oluşturmasa da, insani yardım ve iklim diplomasisi açısından önem taşıyor. Türkiye, geçmişte Bangladeş'teki Rohingya mülteci krizine insani yardım sağlamış, sağlık ve eğitim projeleri yürütmüştür. Benzer şekilde, bu tür iklim felaketlerinde Türkiye'nin TİKA, AFAD ve Kızılay aracılığıyla acil yardımda bulunması, iki ülke arasındaki dostane ilişkileri güçlendirebilir. Ayrıca, Türkiye de iklim değişikliğine bağlı sel ve yangın gibi afetlerle mücadele ettiğinden, Bangladeş deneyimi afet yönetimi stratejileri için dersler içerebilir. Küresel ölçekte ise, bu tür felaketler iklim krizinin aciliyetini hatırlatmakta ve Türkiye'nin Paris Anlaşması kapsamındaki taahhütlerini uygulama zorunluluğunu artırmaktadır.
