Bangladeş'te geçen yılki siyasi kriz ve ekonomik çalkantıların ardından iktidara gelen yeni hükümet, büyümeyi yeniden canlandırmak amacıyla perşembe günü rekor düzeyde bir bütçe sundu. Güney Asya ülkesinin ilk bütçesi olma özelliğini taşıyan bu plan, 7,9 trilyon takalık (yaklaşık 67 milyar dolar) harcama öngörüyor ve bu miktarın büyük kısmının daha yüksek vergi gelirleri ve dış borçlanma yoluyla finanse edilmesi hedefleniyor.
Gelişmenin Arka Planı
Bangladeş, 2023 yılının sonlarında patlak veren büyük çaplı protestolar ve ardından gelen hükümet değişikliğinin ardından ekonomik olarak zor bir dönemden geçiyor. Siyasi belirsizlik, tedarik zincirlerini sekteye uğratırken, yükselen enflasyon ve döviz rezervlerindeki erime ülke ekonomisini olumsuz etkiledi. Yeni bütçeyle, altyapı yatırımları, sosyal yardım programları ve ihracat teşviklerine ağırlık verilmesi planlanıyor. Maliye Bakanı Abul Hassan Mahmood Ali, bütçe sunumunda "ekonomik istikrarı sağlamak ve kapsayıcı büyümeyi desteklemek" amacıyla bu adımı attıklarını belirtti. Bütçenin finansmanı için gelir vergisi oranlarında artış ve KDV kapsamının genişletilmesi öngörülürken, ülke IMF ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlardan da ek kredi desteği almayı hedefliyor.
Uzmanlar, Bangladeş'in bu bütçeyle kısa vadede büyümeyi canlandırabileceğini ancak yüksek dış borç yükü ve artan faiz ödemelerinin uzun vadede sürdürülebilirlik sorunu yaratabileceğini vurguluyor. Ülkenin 2024-25 mali yılı için büyüme hedefi %6,5 olarak belirlenirken, enflasyonun %7'nin altına çekilmesi bekleniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bangladeş'in bu hamlesi, Güney Asya bölgesindeki diğer gelişmekte olan ekonomiler için de bir örnek teşkil ediyor. Sri Lanka ve Pakistan gibi benzer ekonomik sıkıntılarla boğuşan ülkeler, Bangladeş'in vergi reformları ve dış borçlanma stratejisini yakından takip ediyor. Öte yandan, Bangladeş'in en büyük ihracat kalemi olan hazır giyim sektöründe küresel talep dalgalanmaları bütçenin başarısını doğrudan etkileyecek. ABD ve AB, Bangladeş'teki demokratik geçiş sürecine destek verirken, ekonomik reformların başarısının bölgesel istikrara da katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor. Hindistan ve Çin, Bangladeş'in en büyük ticaret ortakları arasında yer alıyor; bu nedenle ülkenin ekonomik performansı, bölgesel ticaret akışları ve yatırım kararları üzerinde doğrudan etkili olacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bangladeş, Türkiye'nin Güney Asya'daki önemli ticaret ortaklarından biridir; özellikle tekstil ve hazır giyim sektörlerindeki işbirliği dikkat çekicidir. Bangladeş ekonomisinin toparlanması, iki ülke arasındaki ticaret hacmini olumlu etkileyebilir ve Türk yatırımcılar için yeni fırsatlar yaratabilir. Ancak Bangladeş'in artan dış borçlanması ve finansal kırılganlıkları, Türkiye'nin bu ülkeye yönelik dış politika ve ekonomik stratejilerini şekillendirirken dikkate alınması gereken bir unsurdur. Ayrıca, Bangladeş'teki siyasi istikrarın sağlanması, bölgede daha geniş bir güvenlik ortamına katkıda bulunabilir ve Türkiye'nin Hint Okyanusu'ndaki çıkarları açısından dolaylı faydalar sağlayabilir.
