Bangladeş hükümeti, eski Başbakan Şeyh Hasina'nın Hindistan'da düzenlediği medya etkinliklerinin iki ülke arasındaki ilişkilere zarar verebileceğini açıkladı. Resmi haber ajansı BSS'nin bildirdiğine göre Dakka yönetimi, Hindistan'ın, topraklarının Bangladeş'te istikrarsızlık yaratmaya yönelik siyasi açıklamalar veya faaliyetler için kullanılmasına izin verilmemesini bekliyor. Açıklama, Hasina'nın geçtiğimiz günlerde Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de düzenlediği basın toplantısının ardından geldi. Bu gelişme, iki komşu ülke arasında zaten gergin olan ilişkilerde yeni bir krize işaret ediyor.
Hasina'nın medya etkinliği ve Bangladeş'in tepkisi
Şeyh Hasina, 5 Ağustos 2024'te öğrenci protestoları sonucu iktidardan düşürülmesinin ardından Hindistan'a sığınmıştı. O tarihten bu yana New Delhi'de bulunan Hasina, geçtiğimiz hafta bir basın toplantısı düzenleyerek Bangladeş'teki mevcut yönetimi eleştirdi ve ülkesinin “işgal altında” olduğunu öne sürdü. Hasina ayrıca, Muhammed Yunus liderliğindeki geçici hükümetin meşruiyetini de sorguladı.
Bangladeş Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, “Hindistan'ın, Bangladeş'te istikrarsızlık yaratmayı amaçlayan siyasi açıklamalar veya her türlü faaliyet için topraklarının kullanılmasına izin vermeyeceğine dair güvence vermesi beklenmektedir” denildi. Açıklamada, “Bu tür eylemler iki ülke arasındaki ilişkilere ciddi zarar verebilir” uyarısında bulunuldu.
Dakka ayrıca, Hasina'nın Hindistan'da siyasi faaliyetlerde bulunmasının diplomatik normlara aykırı olduğunu savundu. Bangladeş Başsavcısı Muhammed Tajul Islam, Hasina hakkında “kışkırtıcı konuşmalar yapmak” suçlamasıyla yasal işlem başlatılacağını duyurdu. Öte yandan, ülkede Hasina'nın iadesi için de talepler yükseliyor; ancak Hindistan'ın bu konuda henüz bir adım atmadığı biliniyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, Bangladeş-Hindistan ilişkilerinde son dönemde yaşanan gerginliklerin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Hasina'nın devrilmesinin ardından Geçici Hükümet Başdanışmanı Muhammed Yunus, Hindistan'ı Hasina'ya destek vermekle suçlamış ve iki ülke arasındaki ilişkileri “soğutmuştu”. Ayrıca, Bangladeş'te Hindistan karşıtı gösteriler düzenlenmiş, sınırda güvenlik ihlalleri yaşanmıştı.
Uzmanlar, Hindistan'ın Hasina'yı elinde tutmasının Bangladeş ile ilişkileri daha da germe riski taşıdığını belirtiyor. Öte yandan, Hindistan'ın jeopolitik çıkarları gereği Hasina'yı korumaya devam edeceği, ancak Bangladeş'in hassasiyetlerini de göz ardı edemeyeceği yorumları yapılıyor. Bölgedeki güç dengeleri açısından, Çin'in Bangladeş'e artan ilgisi ve Myanmar'daki istikrarsızlık da bu ilişkileri etkileyen unsurlar arasında.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Güney Asya politikası açısından dolaylı önem taşıyor. Türkiye, Bangladeş ile tarihsel ve kültürel bağlara sahip olup, son yıllarda ticaret ve yatırım alanlarında ilişkilerini geliştirmektedir. Hindistan-Bangladeş gerginliği, bölgesel istikrarı etkileyebileceği için Türkiye'nin de yakından izlediği bir konudur. Türkiye, her iki ülkeyle de iyi ilişkiler sürdürmeye çalışırken, bölgede barış ve istikrarın korunmasından yana bir tutum sergilemektedir. Ayrıca, Türkiye'nin Müslüman çoğunluklu ülkelerle kurduğu yakın iş birlikleri bağlamında Bangladeş'teki siyasi istikrar, Türkiye'nin bölgeye yönelik insani ve ekonomik girişimlerini de etkileyebilir.
