Bangladeş'te geçici hükümetin baş danışmanı, Başbakan Muhammed Yunus'un Hindistan'a yapması beklenen ziyaretin, iki ülke arasındaki karşılıklı güven eksikliği nedeniyle 'zayıf' bir ihtimal olduğunu söyledi. Danışman, ziyaretin ancak 'onurlu' bir davet ve güven ortamının tesis edilmesi halinde gündeme gelebileceğini vurguladı.
Gelişmenin Arka Planı
Bangladeş'te Ağustos 2024'te yaşanan hükümet değişikliğinin ardından başbakanlık görevini üstlenen Muhammed Yunus, özellikle eski Başbakan Şeyh Hasina'nın Hindistan'a sığınmasıyla ilişkilerde gerginlik yaşanıyor. Hasina, öğrenci protestoları sonrası ülkeyi terk ederek Hindistan'a gitmişti. Bu durum, Dakka ile Yeni Delhi arasında ciddi bir güven sorunu yaratmış durumda.
Geçici hükümetin dış işlerinden sorumlu danışmanı Touhid Hossain, yaptığı açıklamada, 'İki ülke arasında karşılıklı güven ortamı oluşmadan ve onurlu bir davet gelmeden Başbakan'ın Hindistan ziyareti gündeme gelmeyecek' ifadelerini kullandı. Hossain, ayrıca Hasina'nın Hindistan'da kalmasının ikili ilişkileri olumsuz etkilediğini ve bu konunun çözülmesi gerektiğini belirtti.
Bangladeş hükümeti, önceki hükümet döneminde Hindistan ile yapılan bazı anlaşmaların gözden geçirilebileceğini de sinyalini verdi. Özellikle su paylaşımı ve ticaret anlaşmaları üzerindeki baskılar artıyor. Öte yandan, Hindistan'ın Bangladeş'teki siyasi değişime mesafeli yaklaştığı ve eski hükümetle yakın ilişkilerini sürdürdüğü biliniyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gerilim, Güney Asya jeopolitiğinde önemli bir sarsıntı yaratabilir. Bangladeş, Hindistan'ın kuzeydoğu eyaletlerine erişim sağlayan stratejik bir komşu konumunda. Ayrıca, Çin'in bölgedeki artan etkisi, Hindistan'ı endişelendiriyor. Dakka'nın Pekin ile yakınlaşması, Yeni Delhi'nin güvenlik hesaplarını bozabilir.
Uzmanlar, eğer Bangladeş-Hindistan ilişkileri normalleşmezse, bölgede ekonomik iş birliği ve sınır güvenliği gibi konularda aksaklıklar yaşanabileceğini belirtiyor. Özellikle su kaynaklarının paylaşımı (Teesta Nehri) gibi kronik sorunlar, iki ülke arasındaki diyaloğun azalmasıyla daha da çıkmaza girebilir. Ayrıca, Bangladeş'teki siyasi istikrarsızlık, bölgesel göç hareketlerini ve insan kaçakçılığını artırabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bangladeş-Hindistan gerginliği, Türkiye'nin Güney Asya politikası açısından yakından izlenmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye, geçmişte hem Hindistan hem de Bangladeş ile iyi ilişkiler kurmuş, ancak son yıllarda özellikle ekonomi alanında Bangladeş ile iş birliğini artırmıştır. Bu gerilim, Türkiye'nin bölgedeki arabuluculuk potansiyelini öne çıkarabilir; ancak Türkiye'nin Hindistan ile ilişkilerini de dengelemesi gerekmektedir. Ayrıca, Bangladeş'teki olası istikrarsızlık, Türk iş insanlarının yatırımlarını ve ticaret hacmini etkileyebilir. Bu nedenle Türk dış politikası, bölgedeki gelişmeleri dikkatle değerlendirmeli ve hem Dostluk Grubu gibi mekanizmalarla hem de ekonomik diplomasiyle sürece dahil olmalıdır.
