Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) merkezli ve Emirlik devletiyle geniş bağları bulunan özel bir güvenlik şirketi, Sudan'daki Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) saflarında savaşmak üzere Kolombiyalı paralı askerler topladı ve bu askerler, RSF'nin El-Faşir'i ele geçirmesi sırasında işlenen kitlesel vahşete katıldı. Araştırmacı gazetecilik kuruluşu The Bureau of Investigative Journalism'in (TBIJ) kapsamlı soruşturması, paralı askerlerin toplanması ve konuşlandırılmasının ayrıntılarını ortaya çıkardı.
Gelişmenin arka planı
Soruşturma, BAE'nin Sudan'daki iç savaşta RSF'ye verdiği desteğin yeni bir boyutunu gözler önüne seriyor. BAE bağlantılı özel güvenlik şirketi, Latin Amerika'dan paralı asker toplamak için ağlar kurdu. Kolombiya'nın başkenti Bogota'da kurulan bir operasyon merkezi üzerinden, eski Kolombiyalı askerler ve güvenlik görevlileri, RSF saflarında savaşmak üzere işe alındı.
Habere göre, paralı askerler ayda 3.000 ila 5.000 dolar arasında değişen maaşlarla cezbedildi. İşe alım süreci sosyal medya platformları ve eski askeri bağlantılar üzerinden yürütüldü. Kolombiyalı askerler, Sudan'ın çatışma bölgelerine gönderilmeden önce Dubai'de kısa bir eğitimden geçirildi.
RSF, Nisan 2023'te Sudan'da orduya karşı başlattığı savaşta birçok stratejik bölgeyi ele geçirdi. Bunlardan biri de Darfur bölgesinin kalbi konumundaki El-Faşir kenti oldu. Şehrin ele geçirilmesi sırasında etnik temizlik ve kitlesel katliamlar yaşandığı, BM raporlarında belgelenmişti. Paralı askerlerin, bu operasyonlarda RSF birliklerine destek verdiği aktarılıyor.
Kolombiyalı paralı askerlerden bazıları, savaşın dehşetini anlattı. Bir tanesi, "Bize sivilleri hedef almamamız söylendi, ancak operasyonlarda kaos ve karmaşa içinde kimin sivil kimin isyancı olduğu belli değildi" ifadelerini kullandı. Paralı askerler, Sudan'da aşırı sıcak, yetersiz lojistik ve etik ikilemlerle başa çıkmak zorunda kaldı.
Bölgesel veya küresel boyut
Bu gelişme, BAE'nin Sudan'daki savaşa doğrudan müdahalesini gösteren en somut kanıtlardan biri olarak kabul ediliyor. BAE, uzun süredir RSF'ye askeri ve mali destek sağlamakla suçlanıyor, ancak resmi olarak bu suçlamaları reddediyor ve tarafsız kaldığını savunuyor. Soruşturma, BAE'nin bu desteği özel askeri şirketler aracılığıyla gizlemeye çalıştığını öne sürüyor.
Uzmanlara göre, Kolombiyalı paralı askerlerin kullanılması, çatışmanın uluslararasılaşmasının bir işareti. Latin Amerika'dan getirilen askerler, Afrika Birliği ve BM'nin bölgede kurmaya çalıştığı barış çabalarını baltalıyor. Ayrıca, paralı asker şirketlerinin dünya genelinde artan rolü, uluslararası hukuk açısından ciddi endişeler yaratıyor.
Kolombiya hükümeti, vatandaşlarının Sudan'da savaşmak üzere işe alınmasıyla ilgili bilgisi olmadığını açıkladı ve soruşturma başlattı. Ancak Kolombiya'da yüksek işsizlik ve ekonomik zorluklar, eski askerleri bu tür riskli işlere yönlendiriyor. Olay, Latin Amerika'dan Ortadoğu'ya uzanan paralı asker tedarik zincirinin bir örneği olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
BAE'nin özel askeri şirketler aracılığıyla Sudan'daki savaşa müdahalesi, Türkiye'nin de yakından izlediği bir gelişmedir. Türkiye, Sudan'da tarihsel olarak güçlü bağlara sahip olup, savaşın başından bu yana taraflar arasında arabuluculuk çabalarına katılmaktadır. Bu haber, BAE'nin bölgedeki nüfuz mücadelesinin ne kadar ileri gittiğini göstermektedir. Türkiye'nin BM nezdinde barış girişimlerine desteği, bu tür paralı asker operasyonlarının bölge istikrarını bozduğu gerçeğiyle daha da önem kazanmaktadır. Ayrıca, Türk güvenlik güçleri benzer özel askeri şirket faaliyetlerine karşı dikkatli olmalıdır.
