Avustralya Başbakanı Anthony Albanese, bu hafta başkent Hanoi'de Vietnam Başbakanı Pham Minh Chinh ile bir araya gelerek iki ülke arasındaki ilişkileri 'kapsamlı stratejik ortaklık' seviyesine yükseltti. Bu karar, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin 50. yılına denk gelirken, ticaret, savunma ve iklim değişikliği alanlarında iş birliğini derinleştirmeyi amaçlıyor. Albanese, bu adımın bölgedeki istikrar ve refaha katkı sağlayacağını belirtti.
Gelişmenin arka planı
Avustralya ile Vietnam arasındaki ilişkiler, 1973'te kurulan diplomatik bağların ardından özellikle son on yılda hızlı bir ivme kazandı. 2018'de stratejik ortaklık seviyesine yükseltilen ilişkiler, artık kapsamlı stratejik ortaklık olarak anılacak. Bu seviye, iki ülkenin Güneydoğu Asya'daki en üst düzey diplomatik ilişki düzeyini temsil ediyor. Albanese, ziyareti sırasında yaptığı açıklamada, 'İki ülke arasındaki bağlar, halklarımız arasındaki güçlü bağlara ve ortak çıkarlara dayanıyor' dedi.
Ticaret hacmi, 2022'de 27 milyar Avustralya dolarına ulaşarak rekor kırdı. Avustralya, Vietnam'a kömür, buğday ve eğitim hizmetleri ihraç ederken, Vietnam'dan elektronik, tekstil ve ayakkabı ithal ediyor. İki ülke, 2030'a kadar ticaret hacmini 30 milyar Avustralya dolarına çıkarmayı hedefliyor. Ayrıca, Avustralya, Vietnam'a kalkınma yardımı sağlayan önemli bir bağışçı ülke konumunda; bu yardımlar özellikle eğitim, altyapı ve iklim değişikliğiyle mücadele alanlarında yoğunlaşıyor.
Savunma ve güvenlik alanında da iş birliği artıyor. İki ülke, deniz güvenliği, siber güvenlik ve terörle mücadele konularında ortak tatbikatlar düzenliyor. Avustralya, Güney Çin Denizi'ndeki gerilimlere karşı bölgesel güvenlik mimarisinde Vietnam ile koordinasyonu güçlendirmeyi hedefliyor. Bu bağlamda, iki ülkenin savunma bakanları arasında düzenli istişare mekanizmaları kuruldu.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu ortaklık, Çin'in artan etkisine karşı bölgesel denge arayışının bir parçası olarak görülüyor. Avustralya, Çin ile ticari ilişkilerinde yaşanan gerilimlerin ardından Asya-Pasifik bölgesinde müttefiklerini çeşitlendirme stratejisi izliyor. Vietnam ise, Çin ile tarihsel olarak karmaşık ilişkilere sahip olmasına rağmen, ekonomik olarak Pekin'le yakın bağlarını koruyor. Bu dengeyi gözeten Hanoi, Avustralya ile olan ilişkilerini güçlendirirken, tarafsızlık politikasını da sürdürüyor.
Uzmanlar, bu ortaklığın bölgedeki çok taraflı iş birliği çabalarına da katkı sağlayacağını belirtiyor. Hem Avustralya hem de Vietnam, ASEAN, APEC ve Hint-Pasifik Ekonomik Çerçevesi gibi platformlarda aktif rol oynuyor. İki ülke, iklim değişikliğiyle mücadele ve temiz enerji dönüşümünde de iş birliğini artırma kararı aldı. Avustralya, Vietnam'ın yenilenebilir enerji altyapısına yatırım yapmayı ve teknik destek sağlamayı taahhüt etti.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Asya-Pasifik bölgesindeki ekonomik ve diplomatik angajmanları açısından önemli bir gösterge. Türkiye, bölge ülkeleriyle ticaret hacmini artırma çabasında; Vietnam ve Avustralya ile benzer anlaşmalar yapma potansiyeli bulunuyor. Ayrıca, Türkiye'nin savunma sanayii ürünleri ve insani yardım alanlarındaki deneyimi, iki ülkeyle iş birliği fırsatları sunabilir. Küresel tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi bağlamında, Türkiye'nin bu bölgeyle ilişkilerini güçlendirmesi stratejik önem taşıyor.
