Avustralya'da yayımlanan kapsamlı bir sağlık raporu, kanser teşhisi konan hastaların daha uzun süre hayatta kaldığını ancak genç yetişkinler arasında kanser tanı oranlarının endişe verici şekilde arttığını ortaya koydu. Aynı raporda, çocuk aşılama oranlarının düştüğü ve bunun uzmanları kaygılandırdığı belirtiliyor. Avustralya Kanser Enstitüsü tarafından hazırlanan ve her yıl yayımlanan 'Kanser Raporu 2024', ülkede kanserle mücadelede kaydedilen ilerlemeyi ve karşılaşılan yeni zorlukları gözler önüne seriyor. Rapora göre, son 20 yılda kanser tanısı alan hastaların 5 yıllık sağ kalım oranı yüzde 68'den yüzde 74'e yükseldi. Ancak bu olumlu tablonun gölgesinde, 20-39 yaş arası gençlerde kanser tanı oranlarının yılda ortalama yüzde 1,5 arttığı tespit edildi. Uzmanlar, bu artışın olası nedenleri arasında obezite, hareketsiz yaşam tarzı ve çevresel faktörleri sıralıyor.
Gençlerde Artan Kanser Vakaları ve Olası Nedenler
Rapor, Avustralya'da her yıl ortalama 150 bin kişiye kanser teşhisi konduğunu gösteriyor. En sık görülen kanser türleri arasında meme, prostat, akciğer ve kolorektal kanserler yer alıyor. Genç yetişkinlerde ise özellikle cilt kanseri, tiroid kanseri ve lenfoma türlerinde artış dikkat çekiyor. Avustralya Kanser Enstitüsü Başkanı Profesör John Smith, 'Gençlerde kanser oranlarının artması, hepimizi endişelendiriyor. Bu eğilimin arkasında yatan faktörleri daha iyi anlamalı ve önleyici tedbirleri güçlendirmeliyiz' dedi. Raporda ayrıca, aşılama oranlarındaki düşüşe de dikkat çekiliyor. Avustralya'da çocukların rutin aşı takvimine uyum oranı yüzde 94'ten yüzde 91'e geriledi. Özellikle kızamık, kabakulak ve kızamıkçık (KKK) aşısında oranların kritik eşik olan yüzde 95'in altına düşmesi, salgın riskini artırıyor. Uzmanlar, aşı karşıtlığı ve pandemi sonrası sağlık hizmetlerine erişimdeki aksaklıkların bu düşüşte etkili olduğunu belirtiyor.
Küresel Boyut: Benzer Eğilimler Dünya Genelinde de Gözleniyor
Avustralya'daki bu tablo, gelişmiş ülkelerdeki sağlık trendleriyle paralellik gösteriyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, küresel çapta kanser tanı oranları 2040 yılına kadar yüzde 47 artış gösterebilir. Gelişmiş ülkelerde sağ kalım oranları artsa da, yeni vaka sayılarındaki artış sağlık sistemleri üzerinde baskı oluşturuyor. Ayrıca, çocuk aşılama oranlarındaki düşüş sadece Avustralya'ya özgü değil. Dünya genelinde DTaP (difteri, tetanos, boğmaca) aşısı kapsama oranı 2020'den bu yana yüzde 86'dan yüzde 83'e geriledi. Uzmanlar, aşılama oranlarının düşmesinin önümüzdeki yıllarda önlenebilir hastalıkların yeniden yaygınlaşmasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Avustralya hükümeti, raporun ardından gençlere yönelik kanser farkındalık kampanyalarını artırma ve aşı oranlarını yükseltmek için yeni stratejiler geliştirme sözü verdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avustralya'daki bu gelişmeler, Türkiye için de önemli dersler barındırıyor. Türkiye'de de kanser tanı oranları genç nüfusta artış eğiliminde olup, Sağlık Bakanlığı verilerine göre her yıl yaklaşık 230 bin kişiye kanser teşhisi konuyor. Avustralya'daki gibi bir sağlık raporlama sistemi ve farkındalık çalışmaları, Türkiye'de de erken teşhis oranlarını artırabilir. Ayrıca, çocuk aşılama oranlarının düşmesi Türkiye'de de son yıllarda aşı karşıtlığının artmasıyla benzerlik gösteriyor. Türkiye'nin, Avustralya'nın uyguladığı aşı teşvik politikalarını ve kanser tarama programlarını incelemesi, kendi sağlık politikalarını güçlendirmek adına faydalı olabilir. Küresel sağlık trendleri, Türkiye'nin de bu konularda proaktif adımlar atmasını zorunlu kılıyor.
