Avustralya ve Fiji, Pazartesi günü imzaladıkları yeni bir savunma anlaşmasıyla Güney Pasifik'teki güvenlik iş birliğini derinleştirdi. "Barış Okyanusu" (Ocean of Peace) adı verilen ortaklık, Fiji'yi Avustralya'nın anlaşmalı müttefiklerinden biri haline getiriyor ve tarafları birbirlerinin yardımına koşmaya mecbur kılıyor. Bu adım, Çin'in bölgede giderek artan nüfuzunu dengeleme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Anlaşmanın Arka Planı ve Kapsamı
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ve Fiji Başbakanı Sitiveni Rabuka, başkent Canberra'da düzenlenen törenle anlaşmaya imza attı. Anlaşma metnine göre, taraflardan birine yönelik bir saldırı durumunda diğer taraf "ortak hareket etme" yükümlülüğü üstleniyor. Bu, Avustralya'nın Fiji ile imzaladığı en kapsamlı güvenlik anlaşması olarak kayıtlara geçti.
Fiji, daha önce Avustralya, Yeni Zelanda ve ABD ile ikili savunma iş birlikleri yürütüyordu ancak bu anlaşma Fiji'yi resmi olarak Avustralya'nın müttefiki statüsüne yükseltiyor. Uzmanlar, bu hamlenin Çin'in Pasifik adalarına yönelik askeri ve ekonomik yatırımlarına karşı bir yanıt olduğunu belirtiyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Çin, son yıllarda Pasifik adalarına yönelik altyapı yatırımlarını ve güvenlik iş birliklerini artırmıştı. 2022'de Çin, Solomon Adaları ile bir güvenlik anlaşması imzalayarak bölgedeki askeri varlığını genişletmişti. Bu gelişme, Avustralya ve ABD başta olmak üzere bölgesel güçleri harekete geçirdi.
Avustralya, son iki yılda Pasifik adalarına yönelik yardım ve yatırım programlarını önemli ölçüde artırdı. Yeni anlaşma, Avustralya'nın bölgedeki savunma angajmanının da bir yansıması. Ancak Fiji Başbakanı Rabuka, anlaşmanın "bir üçüncü tarafa karşı değil, barış ve istikrarı güçlendirmek amacıyla" yapıldığını vurguladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu anlaşma, Pasifik'teki jeopolitik rekabetin derinleştiğini gösteriyor. Türkiye, Pasifik adalarıyla diplomatik ve ekonomik ilişkilerini geliştirme arayışında olsa da bölgede doğrudan bir askeri varlığı bulunmuyor. Ancak Çin'in Hint-Pasifik'teki yayılmacı politikaları, Türkiye'nin Asya-Pasifik ticaret yolları ve enerji arz güvenliği açısından dolaylı etkiler yaratabilir. Ayrıca Avustralya'nın bu hamlesi, NATO müttefiki olarak ABD'nin bölgedeki stratejisini güçlendirme çabalarına paralel bir adım. Türkiye, Çin ile dengeli bir ilişki sürdürürken, Avustralya ve Pasifik adalarıyla da iş birliği fırsatlarını değerlendirebilir.
