Geçtiğimiz hafta Fransa, İtalya ve İngiltere başta olmak üzere Batı Avrupa ülkelerinde etkili olan ve günlük yaşamı felç eden aşırı sıcak hava dalgası, bu hafta etki alanını doğuya doğru genişleterek Orta ve Doğu Avrupa'yı kavurmaya başladı. Çekya, Slovakya, Macaristan ve Balkan ülkelerinde termometreler tarihi seviyeleri gösterirken, Ukrayna'da artan elektrik talebi enerji sistemini çökme noktasına getirdi ve yetkililer zorunlu elektrik kesintilerine başvurmak zorunda kaldı. Romanya ise hızla yükselen sıcaklıklar ve buna bağlı olarak ortaya çıkan kuraklık ve yangınlarla mücadele ediyor.
Orta Avrupa'da sıcaklık rekorları kırıldı
Çekya'nın başkenti Prag'da geçen Perşembe günü ölçülen 37,4 derece, 1977 yılından bu yana kaydedilen en yüksek nisan sıcaklığı olarak tarihe geçti. Slovakya'da ise 36,6 derece ile 1950'lerden bu yana görülen en sıcak nisan günü yaşandı. Macaristan'da başkent Budapeşte'de sıcaklık 39 dereceyi bulurken, sosyal medyada paylaşılan görüntülerde insanların gölge bulmak ve serinlemek için parklardaki çeşmelere sığındığı görüldü. Meteoroloji uzmanları, bu sıcak hava dalgasının Kuzey Afrika üzerinden gelen bir sıcak hava kütlesinin, Balkanlar ve Orta Avrupa üzerinde bir süre durağanlaşması sonucu oluştuğunu belirtiyor. Sıcaklıkların önümüzdeki günlerde de mevsim normallerinin 10 ila 15 derece üzerinde seyretmeye devam edeceği tahmin ediliyor.
Enerji altyapısı çökme noktasında: Ukrayna'da kesintiler
Ukrayna'da durum daha da kritik bir hal aldı. Ülkenin enerji bakanlığı, sıcak hava dalgası nedeniyle elektrik tüketiminin rekor seviyelere ulaştığını ve enerji sisteminin bu yükü kaldıramadığını bildirdi. Başkent Kiev ve çevresinde günde iki kez planlı kesintiler uygulanırken, bazı bölgelerde altyapı arızaları nedeniyle plansız kesintiler de yaşanıyor. Ukrenergo'dan yapılan açıklamada, “Sıcaklıklar nedeniyle soğutma sistemlerinde yaşanan yoğun talep, şebekeyi aşırı yükledi. Acil durum kısıtlamalarına gitmek zorunda kaldık” denildi. Uzmanlar, sıcak hava dalgasının ülkenin enerji altyapısındaki kırılganlığı bir kez daha ortaya çıkardığını vurgularken, Kiev'in bu yaz sık sık elektrik kesintileriyle karşılaşabileceği uyarısında bulunuyor. Balkanlarda da benzer bir tablo var: Sırbistan, Bosna-Hersek ve Karadağ'da kırılan sıcaklık rekorları, özellikle yaşlı nüfus ve kronik hastalar için sağlık riski oluşturuyor. Romanya'da ise orman yangınları baş gösterdi; ülkenin güneybatısındaki Mehedinți bölgesinde yüzlerce hektar ormanlık alan kül oldu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avrupa'nın dört bir yanını etkisi altına alan bu sıcak hava dalgası, Türkiye için bir uyarı niteliği taşıyor. Türkiye, özellikle Akdeniz ve Ege kıyılarında benzer aşırı sıcaklıkların sıklaştığı bir coğrafyada yer alıyor. Bu durum, tarım üretiminde verim kaybı, enerji tüketiminde artış ve orman yangınları riskini beraberinde getiriyor. Ayrıca, Ukrayna'da yaşanan elektrik kesintileri, Türkiye'nin de kırılgan enerji altyapısı açısından dikkate alması gereken bir örnek. Enerji arz güvenliğine yönelik bu tür tehditler, Türkiye'nin yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandırması ve enerji verimliliği politikalarını güçlendirmesi gerektiğini gösteriyor. Bölgesel olarak, Balkanlar'daki yangınlar Türkiye'yi de etkileyebilir; bu nedenle sınır ötesi işbirliği mekanizmaları önem kazanıyor.
