Avrupa kıtası, yaz mevsiminin beşinci büyük sıcak hava dalgasının etkisi altına girerken, Fransa ve İspanya'da termometreler 42 santigrat dereceye ulaştı. Uzmanlar, özellikle Akdeniz kıyılarında orman yangını riskinin 'aşırı' seviyede olduğu konusunda uyarıyor. Fransız meteoroloji servisi Météo-France, ülkenin güney bölgeleri için kırmızı alarm verirken, İspanya'nın Endülüs ve Katalonya bölgelerinde de benzer tedbirler alındı. Yetkililer, vatandaşları zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları konusunda uyarırken, itfaiye ekipleri olası yangınlara karşı hazır bekliyor.
Beşinci Sıcak Hava Dalgası: Rekor Sıcaklıklar ve Kuraklık
Avrupa, bu yaz beşinci kez yoğun bir sıcak hava dalgasıyla karşı karşıya. İklim bilimciler, bu durumun iklim değişikliğinin doğrudan bir sonucu olduğunu ve önümüzdeki yıllarda bu tür aşırı hava olaylarının daha sık yaşanacağını belirtiyor. Fransa'da sıcaklıkların 42 dereceye ulaştığı bölgelerde, 2019'da yaşanan ve iki kişinin hayatını kaybettiği orman yangınlarının tekrarlanabileceği endişesi hakim. İspanya'da ise son bir hafta içinde binden fazla hektarlık alan kül oldu; hükümet, yangınlarla mücadelede hava araçlarının sayısını artırdı.
Uzmanlar, sıcak hava dalgasının etkisini artıran faktörler arasında, toprağın aşırı kurumasını ve artan sıcaklıkların yanı sıra rüzgar hızını gösteriyor. Özellikle Fransa'nın güneyindeki Gironde bölgesinde, 2022'de yaşanan ve 20 binden fazla hektarı etkileyen yangınların izleri hâlâ silinmiş değil. Bu yıl ise hükümet, erken müdahale için insansız hava araçları ve termal kameraların kullanımını yaygınlaştırdı.
İspanya'da ise Endülüs bölgesinde bu hafta sonu sıcaklıkların 44 dereceye ulaşması bekleniyor. Ülkenin güneyindeki bazı belediyeler, yangın riskini azaltmak için ormanlara girişi yasakladı. Ayrıca, tarım sektörü de kuraklıktan ciddi şekilde etkileniyor; zeytin ve ayçiçeği üreticileri, mahsullerin büyük kısmının kuruduğunu bildiriyor.
Akdeniz Havzasında Ortak Tehdit: Yangın ve Su Kıtlığı
Sıcak hava dalgası yalnızca Fransa ve İspanya'yı değil, tüm Akdeniz havzasını etkiliyor. Yunanistan, İtalya ve Portekiz'de de sıcaklıklar mevsim normallerinin üzerinde seyrediyor. Yunanistan'ın bazı bölgelerinde bu hafta içinde çıkan orman yangınları, yerleşim yerlerini tehdit etti; halk tahliye edildi. İtalya'nın Sicilya adasında ise 47 derece ölçüldü ve bu, Avrupa'nın şimdiye kadar kaydettiği en yüksek sıcaklıklardan biri olarak kayıtlara geçti.
Avrupa Birliği'nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi verilerine göre, bu yaz kıtanın güney bölgelerinde yağış miktarı son 30 yılın en düşük seviyesine indi. Su kıtlığı, hem içme suyu hem de tarım sulamasında ciddi sorunlara yol açıyor. Uzmanlar, bu durumun yangın riskinin yanı sıra gıda fiyatlarında da artışa neden olabileceğini vurguluyor. İklim bilimci Hannah Cloke, "Bu sıcak hava dalgaları artık yeni bir normal haline geliyor. Ülkelerin bu duruma uyum sağlaması ve risk yönetimini güçlendirmesi şart" ifadelerini kullanıyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, acil durum toplantısı sonrası yaptığı açıklamada, itfaiye güçlerinin %40 artırıldığını ve orman yangınlarıyla mücadele için 100 milyon euroluk ek bütçe ayrıldığını duyurdu. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez ise ülkesinin son 10 yılın en kötü yangın sezonunu geçirdiğini belirterek, Avrupa Birliği'nden ortak itfaiye filosu kurulması önerisini yineledi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avrupa'daki bu aşırı sıcak hava dalgaları ve orman yangınları, Türkiye için doğrudan bir acil tehdit oluşturmasa da, dolaylı etkileri dikkate değerdir. Öncelikle, iklim değişikliğinin küresel bir kriz olduğu gerçeği, Türkiye'nin de Akdeniz kuşağında yer alması nedeniyle önümüzdeki yıllarda benzer risklerle karşılaşabileceğini gösteriyor. Türkiye, 2021'de yaşanan büyük orman yangınlarında binden fazla hektar alanı kaybetmişti; bu nedenle yangınla mücadele kapasitesini güçlendirmesi elzem. Ayrıca, Avrupa'daki kuraklık ve su kıtlığı, tarım ürünlerinde fiyat artışlarına yol açabilir; bu durum, Türkiye'nin tarım ihracatını ve gıda enflasyonunu dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye'nin, Avrupa Birliği ile orman yangınlarıyla mücadelede ortak bir mekanizma kurma önerisini desteklemesi, bölgesel iş birliği açısından önemli bir adım olabilir. Son olarak, iklim değişikliğiyle mücadelede daha etkin politikalar izlenmesi, Türkiye'nin uluslararası alanda sorumluluklarını yerine getirmesine katkı sağlayacaktır.
