Avrupa'nın önde gelen füze üreticisi MBDA'nın CEO'su, 12 Ekim Pazartesi günü yaptığı açıklamada, savunma harcamalarının daha fazlasının Avrupalı tedarikçilere yönlendirilmesi çabalarının siyasi engellerle karşılaştığını belirtti. AB hükümetlerinin, ABD'nin güvenlik garantilerine ne kadar güvenecekleri konusunda hâlâ bölünmüş durumda olduğunu vurgulayan CEO, bu belirsizliğin Avrupa savunma sanayisinin önünü tıkadığını ifade etti.
Yerli Üretim Çabaları ve Siyasi Engeller
MBDA CEO'su, Avrupa Birliği'nin savunma alımlarında "Avrupa'yı satın al" yaklaşımını güçlendirme yönündeki girişimlerinin, üye devletler arasındaki farklı öncelikler nedeniyle yavaş ilerlediğini söyledi. Özellikle Doğu Avrupa ülkeleri, ABD'nin NATO içindeki caydırıcılık rolüne büyük önem verirken, bazı Batı Avrupa ülkeleri daha bağımsız bir Avrupa savunma sanayisi oluşturulmasını savunuyor. Bu görüş ayrılığı, ortak bir savunma tedarik politikası oluşturulmasını zorlaştırıyor.
CEO, Avrupa'nın savunma sanayisinde rekabet gücünü artırmak için daha fazla yatırım ve işbirliği gerektiğini belirtirken, mevcut parçalı yapının maliyetleri artırdığını ve ölçek ekonomilerinden yararlanmayı engellediğini dile getirdi. MBDA gibi büyük ölçekli Avrupalı savunma şirketleri, ulusal hükümetlerin kısa vadeli güvenlik kaygılarıyla hareket ederek ABD'den hazır sistemler satın almayı tercih etmesinden şikayetçi.
ABD Güvenlik Garantilerine Bağımlılık
Avrupa'nın savunma harcamalarındaki artışa rağmen, ABD'ye olan bağımlılık hâlâ önemli bir sorun. NATO üyesi Avrupa ülkeleri, savunma bütçelerini GSYİH'lerinin yüzde 2'sine çıkarma taahhüdünde bulunmuş olsa da, bu harcamaların önemli bir kısmı ABD yapımı silah sistemlerine gidiyor. MBDA CEO'su, Avrupa'nın kendi güvenliğini sağlamak için daha fazla sorumluluk alması gerektiğini, ancak bunun ABD ile işbirliğini dışlamadığını vurguladı.
Son yıllarda Avrupa Komisyonu, savunma sanayisini desteklemek için çeşitli fonlar oluşturdu ve ortak projeleri teşvik etti. Ancak üye devletlerin ulusal egemenliklerini koruma isteği, ortak alımların önündeki en büyük engel olarak duruyor. Fransa gibi ülkeler Avrupa stratejik özerkliğini savunurken, Almanya ve bazı Kuzey Avrupa ülkeleri transatlantik bağlara daha fazla önem veriyor.
MBDA, Airbus, BAE Systems ve Leonardo ortaklığında kurulan bir Avrupa füze üreticisi. Şirket, karmaşık silah sistemleri geliştirme konusunda uzmanlaşmış durumda. CEO'nun açıklamaları, Avrupa savunma sanayisinin karşı karşıya olduğu yapısal sorunları gözler önüne seriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Avrupa'nın savunma alımlarında yerli üretime yönelme tartışması, Türkiye'nin savunma sanayii ve dış politikası açısından yakından takip edilmesi gereken bir gelişme. Türkiye, son yıllarda yerli savunma sanayiinde önemli atılımlar yaparak İHA, füze ve zırhlı araç üretiminde kendi kendine yeterliliği artırdı. Avrupa'nın ABD'ye bağımlılığı azaltma çabaları, Türkiye'nin Avrupa savunma projelerinde daha fazla yer alması için fırsat yaratabilir. Ancak AB içindeki bölünmüşlük ve Türkiye'nin AB üyeliği sürecindeki belirsizlikler, bu potansiyelin hayata geçmesini sınırlayabilir. Yine de Türk savunma şirketleri için Avrupalı ortaklarla işbirliği imkanları doğabilir.
