Avrupa Parlamentosu (AP), Bulgaristan'daki bir milletvekilinin dokunulmazlığını kaldırmama yönünde ilerliyor. Milletvekili, parlamentodaki asistan fonlarını Sofya'da parti yetkililerini istihdam etmek için kullanmakla suçlanıyor. Ancak AP üyeleri, Bulgaristan'daki Avrupa Savcılığı Ofisi'nin (EPPO) yargısal bağımsızlığına duyulan güvensizlik nedeniyle meslektaşlarını koruma altına almaya hazırlanıyor. Hukuk İşleri Komitesi'nde bu hafta yapılan oylamada, milletvekilinin dokunulmazlığının korunması yönünde karar çıktı. Genel Kurul'un da bu kararı onaylaması bekleniyor. Karar, Bulgar yetkililerle AB arasında yeni bir gerilime yol açarken, ülkedeki yolsuzlukla mücadele mekanizmalarının sorgulanmasına neden oluyor.
Gelişmenin Arka Planı
Bulgar milletvekili, AP'deki görevi sırasında kendisine tahsis edilen parlamento asistan fonlarını usulsüz kullanmakla itham ediliyor. İddialara göre vekil, bu fonları Sofya'daki parti ofisinde çalışan kişilere maaş ödemek için aktardı. Bulgaristan Savcılığı, konuyu Avrupa Savcılığı Ofisi'ne (EPPO) taşıdı. EPPO, AB bütçesine zarar veren suçları soruşturan bağımsız bir kurum. Ancak AP üyeleri, EPPO'nun Bulgaristan'daki operasyonlarının siyasi baskı altında olduğunu ve tarafsız bir yargılama yapamayacağını savunuyor. Bu nedenle, meslektaşlarının dokunulmazlığının kaldırılmasının, EPPO'ya siyasi bir araç olarak kullanılma fırsatı vereceği görüşü öne çıkıyor.
Hukuk İşleri Komitesi'ndeki oylamada, dokunulmazlığın korunması yönünde 15 lehte, 7 aleyhte ve 1 çekimser oy kullanıldı. Oylamada özellikle Sosyalistler ve Liberaller grubunun desteği belirleyici oldu. Muhalifler, dokunulmazlığın korunmasının yolsuzlukla mücadeleyi zayıflatacağını ve EPPO'nun itibarını zedeleyeceğini savundu. Ancak kararın arkasında yatan temel endişe, Bulgaristan'daki yargı sisteminin ve EPPO'nun bağımsızlığına duyulan güvensizlik. AP üyeleri, Bulgar hükümetinin EPPO üzerinde siyasi nüfuz kurmaya çalıştığını ve bu nedenle milletvekilinin adil yargılanamayacağını düşünüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
AP'nin bu kararı, AB içinde yargı bağımsızlığı ve yolsuzlukla mücadele konusundaki hassas dengeleri bir kez daha gündeme taşıdı. Bulgaristan, AB'nin en yolsuzlukla mücadele konusunda en sorunlu ülkelerinden biri olarak biliniyor. Avrupa Komisyonu, yıllardır Bulgaristan'ı yargı reformu ve yolsuzlukla mücadele konusunda uyarıyor. Ancak ülkedeki siyasi kültür ve oligarşik yapılar, bu reformların önünde engel oluşturuyor. EPPO'nun Bulgaristan'daki faaliyetleri de bu bağlamda tartışmalı. Bazı AP üyeleri, EPPO'nun siyasi olarak motive edilmiş soruşturmalar yürüttüğünü ve muhalifleri susturmak için kullanıldığını iddia ediyor.
Karar, aynı zamanda AB'nin kendi kurumları arasındaki güven bunalımına da işaret ediyor. AP'nin bir üyesini koruması, EPPO'nun otoritesini zayıflatabilir ve diğer üye ülkelerde benzer dokunulmazlık taleplerine yol açabilir. Özellikle Polonya ve Macaristan gibi yargı bağımsızlığı konusunda AB ile sık sık karşı karşıya gelen ülkeler, bu kararı kendi lehlerine kullanabilir. AB'nin hukukun üstünlüğü ilkesi, bu tür kararlarla sınanıyor. AP, bir yandan yolsuzlukla mücadele ederken, diğer yandan siyasi nüfuz iddialarını dikkate almak zorunda. Bu ince çizgi, AB'nin gelecekteki yargı politikalarını şekillendirecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin AB ile ilişkilerinde dolaylı ama önemli bir etkiye sahip. AB'nin yargı bağımsızlığı ve yolsuzlukla mücadele standartları, Türkiye'nin AB üyelik sürecinde kritik başlıklar arasında yer alıyor. AP'nin Bulgar milletvekilini koruma kararı, AB'nin kendi içinde bile bu standartların uygulanmasında çifte standart olabileceğini gösteriyor. Türkiye, AB'nin yargı reformu taleplerine karşılık verirken, bu tür örnekleri kendi lehine kullanabilir. Ayrıca, Bulgaristan'daki yolsuzluk iddiaları ve AP'nin tutumu, bölgedeki siyasi istikrarı da etkileyebilir. Türkiye, Balkanlar'da etkin bir aktör olarak, Bulgaristan'daki bu tür gelişmeleri yakından takip etmeli. Sonuç olarak, bu karar, AB'nin yargı alanındaki tutarlılığını sorgularken, Türkiye için de dersler içeriyor.
