Avrupa'da satılan her beş paket kahve çekirdeğinden birinde, kavurma işlemi sırasında yok olduğu düşünülen pestisit kalıntılarına rastlandığı ortaya çıktı. Yeni bir araştırmaya göre, bazı örneklerde kanserojen olduğu bilinen ve yasaklanmış spreylerin kalıntıları da bulunuyor. Pesticide Action Network (PAN) Europe tarafından yapılan çalışma, Avrupa'nın dört bir yanından toplanan 100'den fazla kahve çekirdeği örneğini analiz etti. Sonuçlar, kahve tedarik zincirinde 'sistematik bir desen' olduğunu gösteriyor: pestisitler, sanılanın aksine kavurma işlemiyle tamamen yok olmuyor ve tüketiciye ulaşıyor.
Raporun detayları ve bulgular
PAN Europe tarafından yayımlanan rapor, Avrupa genelinde 10 ülkeden (Avusturya, Belçika, Almanya, İtalya, Hollanda, Portekiz, Slovenya, İspanya, İsveç ve İsviçre) satın alınan 103 kahve çekirdeği örneğini inceledi. Örneklerin %21'inde (her 5'te 1) pestisit kalıntısı tespit edildi. En sık rastlanan pestisitler arasında, böcek ilacı olarak kullanılan ve Avrupa Birliği'nde yasaklanmış olan klorpyrifos ve sipermetrin gibi maddeler yer alıyor. Bu kimyasalların bazılarının kanserojen olduğu veya hormonal sistemi bozduğu biliniyor. Raporda ayrıca, örneklerin %13'ünde birden fazla pestisit türü bulunduğu kaydedildi. Araştırmacılar, kavurma işleminin pestisitlerin bir kısmını yok etse de, özellikle düşük sıcaklıklarda kavrulan çekirdeklerde kalıntıların daha yüksek oranda kaldığını vurguluyor.
Küresel boyut ve sağlık riskleri
Rapor, kahve üretiminde kullanılan pestisitlerin sadece Avrupa pazarını değil, aynı zamanda kahve ihracatçısı ülkelerdeki çiftçiler ve çevre üzerindeki etkilerini de gündeme getiriyor. Dünya çapında her gün yaklaşık 3 milyar fincan kahve tüketilirken, kahve çekirdeklerinin büyük bir kısmı Brezilya, Vietnam, Kolombiya ve Etiyopya gibi gelişmekte olan ülkelerde yetiştiriliyor. Bu ülkelerde pestisit kullanımı genellikle daha az düzenlenmiş durumda ve çiftçiler koruyucu ekipman olmadan bu kimyasallara maruz kalıyor. PAN Europe, Avrupa Birliği'ni ithal kahvelerde daha sıkı denetim yapmaya ve pestisit kalıntıları için daha düşük tolerans limitleri belirlemeye çağırıyor. Özellikle esrar ve reçeteli ilaçlarda olduğu gibi, kahvede de 'sıfır tolerans' politikası uygulanması gerektiğini belirtiyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, büyük bir kahve tüketicisi olmasa da, özellikle son yıllarda artan kahve kültürü ve ithalatı nedeniyle bu rapordan etkilenebilir. Türkiye'ye giren kahve çekirdeklerinin büyük bir kısmı Brezilya ve Kolombiya gibi ülkelerden geliyor ve bu ülkelerde kullanılan pestisitlerin kalıntıları Türk tüketiciye ulaşabilir. Ayrıca, Türkiye'nin AB gümrük birliği anlaşması kapsamında, Avrupa pazarına ihraç edilen Türk kahvesi ürünleri de benzer denetimlere tabi tutulacaktır. Bu durum, Türkiye'nin gıda güvenliği standartlarını yeniden gözden geçirmesini ve pestisit kalıntıları konusunda daha sıkı testler yapmasını gerektirebilir.
