Fransa, 14 Temmuz Bastille Günü kutlamalarında bu yıl Avrupa kıtasının askeri gücünü sergileyerek hem Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e hem de ABD Başkanı Donald Trump'a net bir mesaj gönderdi. Paris'teki Champs-Élysées üzerinde düzenlenen geçit törenine Almanya, İtalya, İspanya ve Polonya'dan gelen birlikler de katıldı. Törenin ana teması Avrupa birliği ve Ukrayna'ya destek olurken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yaptığı konuşmada, 'Avrupa, savunmasını kendi eline almalıdır' ifadesini kullandı.
Geniş katılımlı askeri geçit töreni
Geleneksel olarak Fransa'nın ulusal bayramı olan Bastille Günü, bu yıl Avrupa savunması açısından tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Törende, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin askeri birlikleri ilk kez bu kadar geniş çaplı bir şekilde yer aldı. Alman askerleri Leopard 2 tanklarıyla, Polonyalı birlikler ise Abrams tanklarıyla geçit yaptı. Ayrıca, Ukrayna'ya destek amacıyla gösteri uçuşu yapan Fransız Rafale savaş uçakları, gökyüzünde mavi-sarı duman bıraktı.
Macron, tören öncesi yaptığı açıklamada, 'Avrupa savunması artık bir seçenek değil, bir zorunluluktur. Bu yılki kutlamalarda Avrupa'nın ortak savunma iradesini göstermek istedik' dedi. Törene katılan Almanya Savunma Bakanı Annegret Kramp-Karrenbauer ise, 'Ukrayna'ya verdiğimiz destek, Avrupa güvenliğinin bir parçasıdır. Birlikte hareket ettiğimiz sürece tehditlere karşı koyabiliriz' ifadelerini kullandı.
Ukrayna ve NATO boyutu
Bastille Günü kutlamaları, aynı zamanda Ukrayna'nın NATO üyeliği tartışmalarının da odağında gerçekleşti. Törende Ukrayna askeri bandosu da yer alırken, Kiev yönetimi bu katılımı 'Avrupa'nın Ukrayna'ya verdiği desteğin sembolü' olarak nitelendirdi. Uzmanlara göre, bu yılki kutlamalar NATO'nun doğu kanadındaki varlığını güçlendirme çabalarıyla da örtüşüyor. Özellikle Polonya ve Baltık ülkeleri, Rusya'nın Ukrayna'daki saldırılarına karşı daha fazla NATO askeri konuşlandırılmasını talep ediyor. Macron ise konuşmasında, 'Avrupa savunması NATO'dan bağımsız değil, ancak Avrupa kendi güvenliği için daha fazla sorumluluk almalıdır' diyerek denge mesajı verdi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Avrupa güvenlik mimarisindeki konumunu yeniden düşünmesini gerektiriyor. Avrupa'nın kendi savunmasını güçlendirme çabaları, NATO içinde Türkiye'nin stratejik önemini azaltma potansiyeli taşıyabilir. Ancak Türkiye, Ukrayna krizi sırasında oynadığı arabuluculuk rolüyle Avrupa için vazgeçilmez bir ortak olduğunu kanıtladı. Özellikle Montrö Sözleşmesi ve Karadeniz güvenliği konularında Türkiye'nin pozisyonu, Avrupa'nın Rusya'ya karşı izlediği politikada kritik önemde. Ankara'nın, Avrupa savunma girişimlerinde daha aktif rol alması ve F-16 modernizasyonu gibi savunma işbirliklerini derinleştirmesi, Türkiye'nin bölgesel gücünü pekiştirebilir.
